Cynewulf: Elene (7 341 words)

Text size: − / +

Display options

Display as: HTML / XML / original HC / raw XML

Show source and parameters: yes / no

Line numbers: on / off

Page breaks: on / off

Corpus contents

Sort by: author / title

For more sorting options, please use the search feature.


1 <TEI n="OX/3" xml:id="elene">
2 <teiHeader>
3 <fileDesc>
4 <titleStmt>
5 <title key="OX/3 XX XX ELENE" ref="#elene.elene" n="ELENE">Elene</title>
6 <author key="CYNEWULF" ref="#cynewulf">Cynewulf</author>
7 <editor role="compiler" ref="#HC_OE_compilers"/>
8 </titleStmt>
9 <extent>
10 <measure quantity="7341" unit="words"/>
11 <idno type="file">COCYNEW</idno>
12 </extent>
13 <publicationStmt>
14 <p>Published as a part of the <title ref="#HC_XML">Helsinki Corpus TEI XML Edition</title>.</p>
15 </publicationStmt>
16 <sourceDesc>
17 <listBibl>
18 <bibl>Based on the <title ref="#TorontoCorpus">Toronto Corpus</title> (Release 1, <date>October 1982</date>), a machine-readable transcript of the source
19 prepared at the <publisher>University of Toronto</publisher> for the <title>Dictionary of Old English</title>.</bibl>
20 <biblStruct>
21 <monogr>
22 <title level="m">The Vercelli Book</title>
23 <editor>G. P. Krapp</editor>
24 <imprint>
25 <pubPlace>New York</pubPlace>
26 <publisher>Columbia University Press</publisher>
27 <date when="1932">1932</date>
28 </imprint>
29 <biblScope>pp. 66.1–102.1321</biblScope>
30 </monogr>
31 <series>
32 <title level="s">The Anglo-Saxon Poetic Records</title>
33 <biblScope type="vol">II</biblScope>
34 </series>
35 </biblStruct>
36 </listBibl>
37 </sourceDesc>
38 </fileDesc>
39 <profileDesc>
40 <creation>
41 <date type="original" from="0001" to="1050">–1050</date>
42 <date type="manuscript" from="0001" to="1050">950–1050</date>
43 </creation>
44 <langUsage>
45 <language ident="ang-x-wsfx">West Saxon dialect of Old English with unknown features</language>
46 </langUsage>
47 <textClass xml:id="elene_classification" default="true">
48 <catRef n="O" scheme="#periods" target="#OX"/>
49 <catRef n="M" scheme="#periods" target="#O3"/>
50 <catRef n="K" scheme="#contemporaneity" target="#non-contemporary"/>
51 <catRef n="D" scheme="#dialect" target="#WS-X"/>
52 <catRef n="V" scheme="#form" target="#verse"/>
53 <catRef n="T" scheme="#texttype" target="#x"/>
54 <catRef n="G" scheme="#foreign_orig" target="#x.orig"/>
55 <catRef n="F" scheme="#foreign_lang" target="#NA"/>
56 <catRef n="W" scheme="#spoken" target="#x.spoken"/>
57 <catRef n="X" scheme="#author_sex" target="#unknown_sex"/>
58 <catRef n="Y" scheme="#author_age" target="#age_X"/>
59 <catRef n="H" scheme="#social_rank" target="#rank_x"/>
60 <catRef n="U" scheme="#audience" target="#aud_x"/>
61 <catRef n="E" scheme="#part_rel" target="#x.x"/>
62 <catRef n="J" scheme="#interaction" target="#non-interactive"/>
63 <catRef n="I" scheme="#setting" target="#x.setting"/>
64 <catRef n="Z" scheme="#proto" target="#x.proto"/>
65 </textClass>
66 </profileDesc>
67 </teiHeader>
68 <text>
69 <body>
70 <div type="sample" n="sample1">
71 <lb/><note resp="#HC_OE_compilers">A2.6</note>
72 <pb n="66"/>
73 <lb/><head><note resp="#xpath1(ancestor::TEI//sourceDesc//biblStruct[1]/monogr/editor)">ELENE</note></head>
74 <p><milestone type="Toronto" unit="record" n="1"/>
75 <lb/>þa wæs agangen geara hwyrftum tu hund ond þreo geteled
76 <lb/>rimes, swylce XXX eac, þinggemearces, wintra
77 <lb/>for worulde, þæs þe wealdend god acenned
78 <lb/>wearð, cyninga wuldor, in middangeard þurh mennisc heo,
79 <lb/>soðfæstra leoht.
80 <milestone type="Toronto" unit="record" n="7"/>
81 <lb/>þa wæs syxte gear Constantines caserdomes, þæt he Romwara
82 <lb/>in rice wearð ahæfen, hildfruma, to hereteman.
83 <milestone type="Toronto" unit="record" n="11"/>
84 <lb/>Wæs se leodhwata lindgeborga eorlum arfæst.
85 <milestone type="Toronto" unit="record" n="12"/>
86 <lb/><supplied resp="#TorontoCorpus">Æðelinges</supplied> weox rice under roderum.
87 <milestone type="Toronto" unit="record" n="13"/>
88 <lb/>He wæs riht cyning, guðweard gumena.
89 <milestone type="Toronto" unit="record" n="14"/>
90 <lb/>Hine god trymede mærðum ond mihtum, þæt he manegum wearð
91 <lb/>geond middangeard mannum to hroðer, werþeodum to wræce,
92 <lb/>syððan wæpen ahof wið hetendum.
93 <milestone type="Toronto" unit="record" n="18"/>
94 <lb/>Him wæs hild boden, wiges woma.
95 <milestone type="Toronto" unit="record" n="19"/>
96 <lb/>Werod samnodan Huna leode ond Hreðgotan, foron fyrdhwate
97 <lb/>Francan ond <supplied resp="#TorontoCorpus">Hugas</supplied> .
98 <milestone type="Toronto" unit="record" n="22"/>
99 <lb/>Wæron hwate weras, gearwe to guðe.
100 <milestone type="Toronto" unit="record" n="23"/>
101 <lb/>Garas lixtan, wriðene wælhlencan.
102 <milestone type="Toronto" unit="record" n="24"/>
103 <lb/>Wordum ond bordum hofon herecombol.
104 <milestone type="Toronto" unit="record" n="25"/>
105 <lb/>þa wæron heardingas sweotole gesamnod ond eal <supplied resp="#TorontoCorpus">sib</supplied>
106 <lb/>geador.
107 <milestone type="Toronto" unit="record" n="27"/>
108 <lb/>For folca gedryht.
109 <lb/>Fyrdleoð agol wulf on wealde, wælrune ne mað.
110 <milestone type="Toronto" unit="record" n="29"/>
111 <lb/>Urigfeðera earn sang ahof, laðum on laste.
112 <milestone type="Toronto" unit="record" n="30"/>
113 <lb/>Lungre scynde ofer burg enta beaduþreata mæst, hergum to
114 <lb/>hilde, swylce Huna cyning ymbsittendra awer meahte
115 <pb n="67"/>
116 <lb/>abannan to beadwe burgwigendra.
117 <milestone type="Toronto" unit="record" n="35"/>
118 <lb/>For fyrda mæst.
119 <lb/>Feðan trymedon eoredcestum, þæt on ælfylce deareðlacende
120 <lb/>on Danubie, stærcedfyrhðe, stæðe wicedon ymb þæs
121 <lb/>wæteres wylm.
122 <milestone type="Toronto" unit="record" n="39"/>
123 <lb/>Werodes breahtme woldon Romwara rice geþringan, hergum
124 <lb/>ahyðan.
125 <milestone type="Toronto" unit="record" n="41"/>
126 <lb/>þær wearð Huna cyme cuð ceasterwarum.
127 <milestone type="Toronto" unit="record" n="42"/>
128 <lb/>þa se casere heht ongean gramum guðgelæcan under earhfære
129 <lb/>ofstum myclum bannan to beadwe, beran ut
130 <lb/>þræce rincas under roderum.
131 <milestone type="Toronto" unit="record" n="46"/>
132 <lb/>Wæron Romware, secgas sigerofe, sona gegearwod wæpnum to
133 <lb/>wigge, þeah hie werod læsse hæfdon to hilde <supplied resp="#TorontoCorpus">þonne</supplied>
134 <lb/>Huna cining; ridon ymb rofne, þonne rand dynede,
135 <lb/>campwudu clynede, cyning þreate for, herge to hilde.
136 <milestone type="Toronto" unit="record" n="52"/>
137 <lb/>Hrefen uppe gol, wan ond wælfel.
138 <milestone type="Toronto" unit="record" n="53"/>
139 <lb/>Werod wæs on tyhte.
140 <milestone type="Toronto" unit="record" n="54"/>
141 <lb/>Hleopon hornboran, hreopan friccan, mearh moldan træd.
142 <milestone type="Toronto" unit="record" n="55"/>
143 <lb/>Mægen samnode, cafe to cease.
144 <milestone type="Toronto" unit="record" n="56"/>
145 <lb/>Cyning wæs afyrhted, egsan geaclad, siððan elþeodige, Huna
146 <lb/>ond Hreða here <supplied resp="#TorontoCorpus">sceawede</supplied> , ðæt he on Romwara rices
147 <lb/>ende ymb þæs wæteres stæð werod samnode, mægen unrime.
148 <milestone type="Toronto" unit="record" n="61"/>
149 <lb/>Modsorge wæg Romwara cyning, rices ne wende for werodleste,
150 <lb/>hæfde wigena to lyt, eaxlgestealna wið
151 <lb/>ofermægene, hrora to hilde.
152 <milestone type="Toronto" unit="record" n="65"/>
153 <lb/>Here wicode, eorlas ymb æðeling, egstreame neah on neaweste
154 <lb/>nihtlangne fyrst, þæs þe <supplied resp="#TorontoCorpus">hie</supplied> feonda gefær
155 <lb/>fyrmest gesægon.
156 <milestone type="Toronto" unit="record" n="69"/>
157 <lb/>þa wearð on slæpe sylfum ætywed þam casere, þær he on
158 <lb/>corðre swæf,
159 <pb n="68"/>
160 <lb/>sigerofum gesegen swefnes woma.
161 <milestone type="Toronto" unit="record" n="72"/>
162 <lb/>þuhte him wlitescyne on weres hade hwit ond hiwbeorht
163 <lb/>hæleða nathwylc geywed ænlicra þonne he ær oððe
164 <lb/>sið gesege under swegle.
165 <milestone type="Toronto" unit="record" n="75"/>
166 <lb/>He of slæpe onbrægd, eofurcumble beþeaht.
167 <milestone type="Toronto" unit="record" n="76"/>
168 <lb/>Him se ar hraðe, wlitig wuldres boda, wið þingode ond be
169 <lb/>naman nemde, nihthelm toglad: Constantinus, heht þe cyning
170 <lb/>engla, wyrda wealdend, wære beodan, duguða dryhten.
171 <milestone type="Toronto" unit="record" n="81"/>
172 <lb/>Ne ondræd þu ðe, ðeah þe elþeodige egesan hwopan,
173 <lb/>heardre hilde.
174 <milestone type="Toronto" unit="record" n="83"/>
175 <lb/>þu to heofenum beseoh on wuldres weard, þær ðu wraðe
176 <lb/>findest, sigores tacen.
177 <milestone type="Toronto" unit="record" n="85"/>
178 <lb/>He wæs sona gearu þurh þæs halgan hæs, hreðerlocan
179 <lb/>onspeon, up locade, swa him se ar abead, fæle friðowebba.
180 <milestone type="Toronto" unit="record" n="88"/>
181 <lb/>Geseah he frætwum beorht wliti wuldres treo ofer wolcna hrof,
182 <lb/>golde <supplied resp="#TorontoCorpus">geglenged</supplied> gimmas lixtan; wæs se blaca beam
183 <lb/>bocstafum awriten, beorhte ond leohte: Mid þys
184 <lb/>beacne ðu on þam frecnan fære feond oferswiðesð,
185 <lb/>geletest lað werod.
186 <milestone type="Toronto" unit="record" n="94"/>
187 <lb/>þa þæt leoht gewat, up siðode, ond se ar somed, on clænra
188 <lb/>gemang.
189 <milestone type="Toronto" unit="record" n="96"/>
190 <lb/>Cyning wæs þy bliðra ond þe sorgleasra, secga aldor, on
191 <lb/>fyrhðsefan, þurh þa fægeran gesyhð.
192 <milestone type="Toronto" unit="record" n="99"/>
193 <lb/>Heht þa onlice æðelinga hleo, beorna beaggifa, swa he þæt
194 <lb/>beacen geseah, heria hildfruma, þæt him on heofonum
195 <lb/>ær geiewed wearð, ofstum myclum, Constantinus,
196 <lb/>Cristes rode, tireadig cyning, tacen gewyrcan.
197 <milestone type="Toronto" unit="record" n="105"/>
198 <lb/>Heht þa on uhtan mid ærdæge wigend wreccan, ond
199 <lb/>wæpenþræce hebban heorucumbul, ond þæt halige treo
200 <pb n="69"/>
201 <lb/>him beforan ferian on feonda gemang, beran beacen godes.
202 <milestone type="Toronto" unit="record" n="109"/>
203 <lb/>Byman sungon hlude for hergum.
204 <milestone type="Toronto" unit="record" n="110"/>
205 <lb/>Hrefn weorces gefeah, urigfeðra, earn sið beheold,
206 <lb/>wælhreowra wig.
207 <milestone type="Toronto" unit="record" n="112"/>
208 <lb/>Wulf sang ahof, holtes gehleða.
209 <milestone type="Toronto" unit="record" n="113"/>
210 <lb/>Hildegesa stod.
211 <milestone type="Toronto" unit="record" n="114"/>
212 <lb/>þær wæs borda gebrec ond beorna geþrec, heard handgeswing
213 <lb/>ond herga gring, syððan heo earhfære ærest metton.
214 <milestone type="Toronto" unit="record" n="117"/>
215 <lb/>On þæt fæge folc flana scuras, garas ofer geolorand on
216 <lb/>gramra gemang, hetend <supplied resp="#TorontoCorpus">heorugrimme</supplied> , hildenædran,
217 <lb/>þurh fingra geweald forð onsendan.
218 <milestone type="Toronto" unit="record" n="121"/>
219 <lb/>Stopon stiðhidige, stundum wræcon, bræcon bordhreðan, bil
220 <lb/>in dufan, þrungon þræchearde.
221 <milestone type="Toronto" unit="record" n="123"/>
222 <lb/>þa wæs þuf hafen.
223 <milestone type="Toronto" unit="record" n="124"/>
224 <lb/>segn for <supplied resp="#TorontoCorpus">sweotum</supplied> , sigeleoð galen.
225 <milestone type="Toronto" unit="record" n="125"/>
226 <lb/>Gylden grima, garas lixtan on <supplied resp="#TorontoCorpus">herefelda</supplied> .
227 <milestone type="Toronto" unit="record" n="126"/>
228 <lb/>Hæðene grungon, feollon friðelease.
229 <milestone type="Toronto" unit="record" n="127"/>
230 <lb/>Flugon instæpes Huna leode, swa þæt halige treo aræran
231 <lb/>heht Romwara cyning, heaðofremmende.
232 <milestone type="Toronto" unit="record" n="130"/>
233 <lb/>Wurdon heardingas wide towrecene.
234 <milestone type="Toronto" unit="record" n="131"/>
235 <lb/>Sume wig fornam.
236 <milestone type="Toronto" unit="record" n="132"/>
237 <lb/>Sume unsofte aldor generedon on þam heresiðe.
238 <milestone type="Toronto" unit="record" n="133"/>
239 <lb/>Sume healfcwice flugon on fæsten ond feore burgon æfter
240 <lb/>stanclifum, stede weardedon ymb Danubie.
241 <milestone type="Toronto" unit="record" n="136"/>
242 <lb/>Sume drenc fornam on lagostreame lifes æt ende.
243 <milestone type="Toronto" unit="record" n="138"/>
244 <lb/>ða wæs modigra mægen on luste, ehton elþeoda oð þæt
245 <lb/>æfen forð fram dæges orde.
246 <milestone type="Toronto" unit="record" n="140"/>
247 <lb/>Daroðæsc flugon, hildenædran.
248 <milestone type="Toronto" unit="record" n="141"/>
249 <lb/>Heap wæs gescyrded, laðra lindwered.
250 <milestone type="Toronto" unit="record" n="142"/>
251 <lb/>Lythwon becwom Huna herges ham eft þanon.
252 <pb n="70"/>
253 <milestone type="Toronto" unit="record" n="144"/>
254 <lb/>Þa wæs gesyne þæt sige forgeaf Constantino cyning
255 <lb/>ælmihtig æt þam dægweorce, domweorðunga,
256 <lb/>rice under roderum, þurh his rode treo.
257 <milestone type="Toronto" unit="record" n="148"/>
258 <lb/>Gewat þa heriga helm ham eft þanon, huðe hremig, hild wæs
259 <lb/>gesceaden, wigge geweorðod.
260 <milestone type="Toronto" unit="record" n="150"/>
261 <lb/>Com þa wigena hleo þegna þreate <supplied resp="#TorontoCorpus">þryðbold secan</supplied> ,
262 <lb/>beadurof cyning burga neosan.
263 <milestone type="Toronto" unit="record" n="153"/>
264 <lb/>Heht þa wigena weard þa wisestan snude to sionoðe, þa þe
265 <lb/>snyttro cræft þurh fyrngewrito gefrigen hæfdon,
266 <lb/>heoldon higeþancum hæleða rædas.
267 <milestone type="Toronto" unit="record" n="157"/>
268 <lb/>ða þæs fricggan ongan folces aldor, sigerof cyning, ofer
269 <lb/>sid weorod, wære þær ænig yldra oððe gingra þe him
270 <lb/>to soðe secggan meahte, galdrum cyðan, hwæt se
271 <lb/>god wære, boldes brytta, þe þis his beacen
272 <lb/>wæs þe me swa leoht oðywde ond mine leode generede, tacna
273 <lb/>torhtost, ond me tir forgeaf, wigsped wið
274 <lb/>wraðum, þurh þæt wlitige treo.
275 <milestone type="Toronto" unit="record" n="166"/>
276 <lb/>Hio him ondsware ænige ne meahton agifan togenes, ne ful
277 <lb/>geare cuðon sweotole gesecggan be þam sigebeacne.
278 <milestone type="Toronto" unit="record" n="169"/>
279 <lb/>þa þa wisestan wordum cwædon for þam heremægene þæt hit
280 <lb/>heofoncyninges tacen wære, ond þæs tweo nære.
281 <milestone type="Toronto" unit="record" n="172"/>
282 <lb/>þa þæt gefrugnon þa þurh fulwihte lærde wæron, him wæs
283 <lb/>leoht sefa, ferhð gefeonde, þeah hira fea wæron,
284 <lb/>ðæt hie for þam casere cyðan moston godspelles gife,
285 <lb/>hu se gasta helm, in þrynesse þrymme geweorðad,
286 <lb/>acenned wearð, cyninga wuldor, ond hu on galgan
287 <lb/>wearð godes agen bearn ahangen for hergum heardum witum.
288 <pb n="71"/>
289 <milestone type="Toronto" unit="record" n="181"/>
290 <lb/>Alysde leoda bearn of locan deofla, geomre gastas, ond him
291 <lb/>gife sealde þurh þa ilcan gesceaft þe him geywed wearð
292 <lb/>sylfum on gesyhðe, sigores <supplied resp="#TorontoCorpus">tacen</supplied> , wið þeoda þræce.
293 <milestone type="Toronto" unit="record" n="185"/>
294 <lb/>Ond hu ðy þriddan dæge of byrgenne beorna wuldor of deaðe
295 <lb/>aras, dryhten ealra hæleða cynnes, ond to
296 <lb/>heofonum astah.
297 <milestone type="Toronto" unit="record" n="189"/>
298 <lb/>ðus gleawlice gastgerynum sægdon sigerofum, swa fram
299 <lb/>Siluestre lærde wæron.
300 <milestone type="Toronto" unit="record" n="191"/>
301 <lb/>æt þam se leodfruma fulwihte onfeng ond þæt forð geheold
302 <lb/>on his dagana tid, dryhtne to willan.
303 <milestone type="Toronto" unit="record" n="194"/>
304 <lb/>ða wæs on sælum sinces brytta, niðheard cyning.
305 <milestone type="Toronto" unit="record" n="195"/>
306 <lb/>Wæs him niwe gefea befolen in fyrhðe, wæs him frofra mæst
307 <lb/>ond <supplied resp="#TorontoCorpus">hyhta</supplied> nihst heofonrices weard.
308 <milestone type="Toronto" unit="record" n="198"/>
309 <lb/>Ongan þa dryhtnes æ dæges ond nihtes þurh gastes gife
310 <lb/>georne cyðan, ond hine soðlice sylfne getengde goldwine
311 <lb/>gumena in godes þeowdom, æscrof, unslaw.
312 <milestone type="Toronto" unit="record" n="202"/>
313 <lb/>þa se æðeling fand, leodgebyrga, þurh larsmiðas,
314 <lb/>guðheard, garþrist, on godes bocum hwær ahangen wæs
315 <lb/>heriges beorhtme on rode treo rodora waldend æfstum þurh
316 <lb/>inwit, swa se ealda feond forlærde ligesearwum,
317 <lb/>leode fortyhte, Iudea cyn, þæt hie god sylfne
318 <lb/>ahengon, herga fruman.
319 <milestone type="Toronto" unit="record" n="210"/>
320 <lb/>þæs hie in hynðum sculon to widan feore wergðu dreogan.
321 <milestone type="Toronto" unit="record" n="212"/>
322 <lb/>þa wæs Cristes lof þam casere on firhðsefan, forð
323 <lb/>gemyndig ymb þæt mære treo, ond þa his modor het
324 <lb/>feran foldwege folca þreate to Iudeum, georne secan wigena
325 <lb/>þreate hwær se wuldres beam,
326 <pb n="72"/>
327 <lb/>halig under hrusan, hyded wære, æðelcyninges rod.
328 <milestone type="Toronto" unit="record" n="219"/>
329 <lb/>Elene ne wolde þæs siðfates sæne weorðan, ne ðæs
330 <lb/>wilgifan word gehyrwan, hiere sylfre suna, ac wæs
331 <lb/>sona gearu, wif on willsið, swa hire weoruda helm,
332 <lb/>byrnwiggendra, beboden hæfde.
333 <milestone type="Toronto" unit="record" n="225"/>
334 <lb/>Ongan þa ofstlice eorla mengu to flote fysan.
335 <milestone type="Toronto" unit="record" n="226"/>
336 <lb/>Fearoðhengestas ymb geofenes stæð gearwe stodon, sælde
337 <lb/>sæmearas, sunde getenge.
338 <milestone type="Toronto" unit="record" n="229"/>
339 <lb/>ða wæs orcnæwe idese siðfæt, siððan wæges helm werode
340 <lb/>gesohte.
341 <milestone type="Toronto" unit="record" n="231"/>
342 <lb/>þær wlanc manig æt Wendelsæ on stæðe stodon.
343 <milestone type="Toronto" unit="record" n="232"/>
344 <lb/>Stundum wræcon ofer mearcpaðu, mægen æfter oðrum, ond þa
345 <lb/>gehlodon hildesercum, bordum ond ordum, byrnwigendum,
346 <lb/>werum ond wifum, wæghengestas.
347 <milestone type="Toronto" unit="record" n="237"/>
348 <lb/>Leton þa ofer fifelwæg famige scriðan bronte brimþisan.
349 <milestone type="Toronto" unit="record" n="238"/>
350 <lb/>Bord oft onfeng ofer earhgeblond yða swengas; sæ swinsade.
351 <milestone type="Toronto" unit="record" n="240"/>
352 <lb/>Ne hyrde ic sið ne ær on egstreame idese lædan, on
353 <lb/>merestræte, mægen <supplied resp="#TorontoCorpus">fægerre</supplied> .
354 <milestone type="Toronto" unit="record" n="243"/>
355 <lb/>þær meahte gesion, se ðone sið beheold, brecan ofer
356 <lb/>bæðweg, brimwudu snyrgan under <supplied resp="#TorontoCorpus">swellingum</supplied> ,
357 <lb/>sæmearh plegean, wadan wægflotan.
358 <milestone type="Toronto" unit="record" n="246"/>
359 <lb/>Wigan wæron bliðe, collenferhðe, cwen siðes gefeah,
360 <lb/>syþþan to hyðe hringedstefnan ofer lagofæsten geliden
361 <lb/>hæfdon on Creca land.
362 <milestone type="Toronto" unit="record" n="250"/>
363 <lb/>Ceolas leton æt sæfearoðe, sande bewrecene,
364 <pb n="73"/>
365 <lb/>ald <supplied resp="#TorontoCorpus">yðhofu</supplied> , oncrum fæste on brime bidan beorna
366 <lb/>geþinges, <supplied resp="#TorontoCorpus">hwonne</supplied> heo sio guðcwen gumena þreate
367 <lb/>ofer eastwegas eft gesohte.
368 <milestone type="Toronto" unit="record" n="256"/>
369 <lb/>ðær wæs on eorle eðgesyne brogden byrne ond bill gecost,
370 <lb/>geatolic guðscrud, grimhelm manig, ænlic eoforcumbul.
371 <milestone type="Toronto" unit="record" n="259"/>
372 <lb/>Wæron æscwigan, secggas ymb sigecwen, siðes gefysde.
373 <milestone type="Toronto" unit="record" n="261"/>
374 <lb/>Fyrdrincas frome foron on luste on Creca land, caseres bodan,
375 <lb/>hilderincas, hyrstum gewerede.
376 <milestone type="Toronto" unit="record" n="264"/>
377 <lb/>þær wæs gesyne sincgim locen on þam hereþreate, hlafordes
378 <lb/>gifu.
379 <milestone type="Toronto" unit="record" n="266"/>
380 <lb/>Wæs seo eadhreðige Elene gemyndig, þriste on geþance,
381 <lb/>þeodnes willan georn on mode þæt hio Iudeas ofer
382 <lb/>herefeldas heape gecoste lindwigendra land gesohte, secga
383 <lb/>þreate.
384 <milestone type="Toronto" unit="record" n="271"/>
385 <lb/>Swa hit siððan gelamp ymb lytel fæc þæt ðæt leodmægen,
386 <lb/>guðrofe hæleþ to Hierusalem cwomon in þa ceastre corðra
387 <lb/>mæste, eorlas æscrofe mid þa æðelan cwen.
388 <milestone type="Toronto" unit="record" n="276"/>
389 <lb/>Heht ða gebeodan burgsittendum þam snoterestum side ond wide
390 <lb/>geond Iudeas, gumena gehwylcum, <supplied resp="#TorontoCorpus">meðelhegende</supplied> ,
391 <lb/>on gemot cuman, þa ðe deoplicost dryhtnes geryno
392 <lb/>þurh rihte æ reccan cuðon.
393 <milestone type="Toronto" unit="record" n="282"/>
394 <lb/>ða wæs gesamnod of sidwegum mægen unlytel, þa ðe Moyses
395 <lb/>æ reccan cuðon.
396 <milestone type="Toronto" unit="record" n="284"/>
397 <lb/>þær on rime wæs þreo M þæra leoda alesen to lare.
398 <milestone type="Toronto" unit="record" n="286"/>
399 <lb/>Ongan þa leoflic wif weras Ebrea wordum negan:
400 <pb n="74"/>
401 <lb/>Ic þæt gearolice ongiten hæbbe þurg witgena wordgeryno
402 <lb/>on godes bocum þæt ge geardagum wyrðe wæron
403 <lb/>wuldorcyninge, dryhtne dyre ond dædhwæte.
404 <milestone type="Toronto" unit="record" n="293"/>
405 <lb/>Hwæt, ge <supplied resp="#TorontoCorpus">ealle</supplied> snyttro unwislice, wraðe wiðweorpon, þa
406 <lb/>ge wergdon þane þe eow of wergðe þurh his <supplied resp="#TorontoCorpus">wuldres</supplied> miht,
407 <lb/>fram ligcwale, lysan þohte, of hæftnede.
408 <milestone type="Toronto" unit="record" n="297"/>
409 <lb/>Ge mid horu speowdon on þæs ondwlitan þe eow eagena leoht,
410 <lb/>fram blindnesse bote gefremede edniowunga þurh þæt
411 <lb/>æðele spald, ond fram unclænum oft generede
412 <lb/>deofla gastum.
413 <milestone type="Toronto" unit="record" n="302"/>
414 <lb/>Ge <supplied resp="#TorontoCorpus">to</supplied> deaþe þone deman ongunnon, se ðe of deaðe sylf
415 <lb/>woruld awehte on wera corþre in þæt ærre lif
416 <lb/>eowres cynnes.
417 <milestone type="Toronto" unit="record" n="306"/>
418 <lb/>Swa ge modblinde mengan ongunnon lige wið soðe, leoht wið
419 <lb/>þystrum, æfst wið are, inwitþancum wroht
420 <lb/>webbedan.
421 <milestone type="Toronto" unit="record" n="309"/>
422 <lb/>Eow seo wergðu forðan sceðþeð scyldfullum.
423 <milestone type="Toronto" unit="record" n="310"/>
424 <lb/>Ge þa sciran miht deman ongunnon, ond gedweolan lifdon,
425 <lb/>þeostrum geþancum, oð þysne dæg.
426 <milestone type="Toronto" unit="record" n="313"/>
427 <lb/>Gangaþ nu snude, snyttro geþencaþ, weras wisfæste, wordes
428 <lb/>cræftige, þa ðe eowre æ æðelum cræftige on ferhðsefan
429 <lb/>fyrmest hæbben, þa me soðlice secgan cunnon,
430 <lb/>ondsware cyðan for <supplied resp="#TorontoCorpus">eowic</supplied> forð tacna gehwylces
431 <lb/>þe ic him to sece.
432 <milestone type="Toronto" unit="record" n="320"/>
433 <lb/>Eodan þa on <supplied resp="#TorontoCorpus">geruman</supplied> reonigmode eorlas æcleawe, egesan
434 <lb/>geþreade, gehðum geomre, <supplied resp="#TorontoCorpus">georne</supplied> sohton
435 <pb n="75"/>
436 <lb/>þa wisestan wordgeryno, þæt hio þære cwene oncweðan
437 <lb/>meahton swa tiles swa trages, swa hio him to sohte.
438 <milestone type="Toronto" unit="record" n="326"/>
439 <lb/>Hio þa on þreate M manna fundon ferhðgleawra, þa þe
440 <lb/>fyrngemynd mid Iudeum gearwast cuðon.
441 <milestone type="Toronto" unit="record" n="329"/>
442 <lb/>þrungon þa on þreate þær on þrymme bad in cynestole
443 <lb/>caseres mæg, geatolic guðcwen golde gehyrsted.
444 <milestone type="Toronto" unit="record" n="332"/>
445 <lb/>Elene maþelode ond for eorlum spræc: Gehyrað, higegleawe,
446 <lb/>halige rune, word ond wisdom.
447 <milestone type="Toronto" unit="record" n="334"/>
448 <lb/>Hwæt, ge witgena lare onfengon, hu se liffruma in cildes had
449 <lb/>cenned wurde, mihta wealdend.
450 <milestone type="Toronto" unit="record" n="337"/>
451 <lb/>Be þam Moyses sang, ond þæt <supplied resp="#TorontoCorpus">word</supplied> gecwæð weard
452 <lb/>Israhela: Eow acenned bið cniht on degle, mihtum mære,
453 <lb/>swa þæs modor ne bið wæstmum geeacnod þurh weres frige.
454 <milestone type="Toronto" unit="record" n="342"/>
455 <lb/>Be ðam Dauid cyning dryhtleoð agol, frod fyrnweota, fæder
456 <lb/>Salomones, ond þæt word gecwæþ wigona baldor:
457 <lb/>Ic frumþa god fore sceawode, sigora dryhten.
458 <milestone type="Toronto" unit="record" n="346"/>
459 <lb/>He on gesyhðe wæs, mægena wealdend, min on þa swiðran,
460 <lb/>þrymmes hyrde.
461 <milestone type="Toronto" unit="record" n="348"/>
462 <lb/>þanon ic ne <supplied resp="#TorontoCorpus">wende</supplied> æfre to aldre onsion mine.
463 <milestone type="Toronto" unit="record" n="350"/>
464 <lb/>Swa hit eft be eow Essaias, witga for weorodum, wordum mælde,
465 <lb/>deophycggende þurh dryhtnes gast: Ic
466 <lb/>up ahof eaforan gingne ond bearn cende, þam ic blæd forgeaf,
467 <lb/>halige higefrofre, ac hie hyrwdon <supplied resp="#TorontoCorpus">me</supplied> ,
468 <lb/>feodon þurh feondscipe, nahton foreþances, wisdomes gewitt;
469 <milestone type="Toronto" unit="record" n="357"/>
470 <lb/>ond þa weregan neat, þe man daga gehwam drifeð ond
471 <lb/>þirsceð, ongitaþ hira goddend, nales gnyrnwræcum
472 <pb n="76"/>
473 <lb/>feogað frynd hiera þe him fodder <supplied resp="#TorontoCorpus">gifað</supplied> , ond me
474 <lb/>Israhela æfre ne woldon folc oncnawan,
475 <lb/>þeah ic feala for him æfter woruldstundum wundra gefremede.
476 <milestone type="Toronto" unit="record" n="364"/>
477 <lb/>Hwæt, we þæt gehyrdon þurh halige bec þæt eow dryhten
478 <lb/>geaf dom unscyndne, meotod mihta sped, Moyse
479 <lb/>sægde hu ge heofoncyninge hyran sceoldon, lare læstan.
480 <milestone type="Toronto" unit="record" n="368"/>
481 <lb/>Eow þæs lungre aþreat, ond ge þam ryhte wiðroten hæfdon,
482 <lb/>onscunedon þone sciran scippend eallra, <supplied resp="#TorontoCorpus">dryhtna</supplied> dryhten,
483 <lb/>ond gedwolan fylgdon ofer riht godes.
484 <milestone type="Toronto" unit="record" n="372"/>
485 <lb/>Nu ge raþe gangaþ ond findaþ gen þa þe fyrngewritu þurh
486 <lb/>snyttro cræft selest cunnen, æriht eower,
487 <lb/>þæt me ondsware þurh sidne sefan secgan cunnen.
488 <milestone type="Toronto" unit="record" n="377"/>
489 <lb/>Eodan ða mid mengo modcwanige, collenferhðe, swa him sio
490 <lb/>cwen bead.
491 <milestone type="Toronto" unit="record" n="379"/>
492 <lb/><supplied resp="#TorontoCorpus">Fundon</supplied> þa D forþsnottera alesen leodmæga, þa ðe
493 <lb/>leornungcræft þurh modgemynd mæste hæfdon,
494 <lb/>on sefan snyttro.
495 <milestone type="Toronto" unit="record" n="382"/>
496 <lb/>Heo to salore eft ymb lytel fæc laðode wæron, ceastre
497 <lb/>weardas.
498 <milestone type="Toronto" unit="record" n="384"/>
499 <lb/>Hio sio cwen ongan wordum genegan, wlat ofer ealle: Oft ge
500 <lb/>dyslice dæd gefremedon, werge wræcmæcggas,
501 <lb/>ond gewritu herwdon, fædera lare, næfre furður þonne
502 <lb/>nu, ða ge blindnesse bote forsegon, ond ge
503 <lb/>wiðsocon soðe ond rihte, þæt in Bethleme bearn wealdendes,
504 <lb/>cyning anboren, cenned wære, æðelinga ord.
505 <milestone type="Toronto" unit="record" n="393"/>
506 <lb/>þeah ge þa æ cuðon, witgena word, ge ne woldon þa,
507 <pb n="77"/>
508 <lb/>synwyrcende, soð oncnawan.
509 <milestone type="Toronto" unit="record" n="396"/>
510 <lb/>Hie þa anmode ondsweredon: Hwæt, we Ebreisce æ leornedon,
511 <lb/>þa on fyrndagum fæderas cuðon æt godes earce,
512 <lb/>ne we <supplied resp="#TorontoCorpus">geare</supplied> cunnon þurh hwæt ðu ðus hearde,
513 <lb/>hlæfdige, us eorre wurde.
514 <milestone type="Toronto" unit="record" n="401"/>
515 <lb/>We ðæt æbylgð nyton þe we gefremedon on þysse folcscere,
516 <lb/>þeodenbealwa, wið þec æfre.
517 <milestone type="Toronto" unit="record" n="404"/>
518 <lb/>Elene maðelade ond for eorlum spræc, undearninga ides
519 <lb/>reordode hlude for herigum: Ge nu hraðe gangað,
520 <lb/>sundor asecaþ þa ðe snyttro mid eow, mægn ond
521 <lb/>modcræft, mæste hæbben, þæt me þinga gehwylc
522 <lb/>þriste gecyðan, untraglice, þe ic him to sece.
523 <milestone type="Toronto" unit="record" n="411"/>
524 <lb/>Eodon þa fram rune, swa him sio rice cwen, bald in burgum,
525 <lb/>beboden hæfde, geomormode, georne smeadon,
526 <lb/>sohton searoþancum, hwæt sio syn wære þe hie on þam
527 <lb/>folce gefremed hæfdon wið þam casere, þe him
528 <lb/>sio cwen wite.
529 <milestone type="Toronto" unit="record" n="417"/>
530 <lb/>þa þær for eorlum an reordode, gidda gearosnotor, ðam wæs
531 <lb/>Iudas nama, wordes cræftig: Ic wat geare
532 <lb/>þæt hio wile secan be þam sigebeame on ðam þrowode þeoda
533 <lb/>waldend, eallra <supplied resp="#TorontoCorpus">gnyrna</supplied> leas, godes agen bearn,
534 <lb/>þone <supplied resp="#TorontoCorpus">orscyldne</supplied> eofota gehwylces þurh hete hengon
535 <lb/>on heanne beam in fyrndagum fæderas usse.
536 <milestone type="Toronto" unit="record" n="426"/>
537 <lb/>þæt wæs þrealic geþoht.
538 <lb/>Nu is þearf mycel þæt we fæstlice ferhð staðelien, þæt
539 <lb/>we ðæs morðres meldan ne weorðen hwær þæt halige
540 <lb/>trio beheled wurde æfter wigþræce, þy læs toworpen sien
541 <pb n="78"/>
542 <lb/>frod fyrngewritu ond þa fæderlican lare <supplied resp="#TorontoCorpus">forleten</supplied> .
543 <milestone type="Toronto" unit="record" n="432"/>
544 <lb/>Ne bið lang ofer ðæt þæt Israhela æðelu moten ofer
545 <lb/>middangeard ma ricsian, æcræft eorla, gif ðis yppe bið,
546 <lb/>swa þa þæt ilce gio min yldra fæder sigerof
547 <lb/>sægde, þam wæs Sachius nama, frod fyrnwiota,
548 <lb/>fæder minum, eaferan, wende hine of worulde ond þæt word
549 <lb/>gecwæð: Gif þe þæt gelimpe on lifdagum þæt ðu
550 <lb/>gehyre ymb þæt halige treo frode frignan, ond geflitu
551 <lb/>ræran be ðam sigebeame on þam soðcyning ahangen wæs,
552 <lb/>heofonrices weard, eallre sybbe bearn, þonne þu
553 <lb/>snude gecyð, min swæs sunu, ær þec swylt nime.
554 <milestone type="Toronto" unit="record" n="448"/>
555 <lb/>Ne mæg æfre ofer þæt Ebrea þeod rædþeahtende rice
556 <lb/>healdan, duguðum wealdan, ac þara dom leofað ond
557 <lb/>hira dryhtscipe, in woruld weorulda willum gefylled, ðe þone
558 <lb/>ahangnan cyning heriaþ ond lofiað.
559 <milestone type="Toronto" unit="record" n="454"/>
560 <lb/>þa ic fromlice fæder minum, ealdum æwitan, ageaf ondsware:
561 <lb/>Hu wolde þæt geweorðan on woruldrice þæt
562 <lb/>on þone halgan handa sendan to feorhlege fæderas usse þurh
563 <lb/>wrað gewitt, gif hie wiston ær þæt he Crist wære,
564 <lb/>cyning on roderum, soð sunu meotudes, sawla nergend?
565 <milestone type="Toronto" unit="record" n="462"/>
566 <lb/>ða me yldra min ageaf ondsware, frod on fyrhðe fæder
567 <lb/>reordode: Ongit, guma ginga, godes heahmægen,
568 <lb/>nergendes naman.
569 <milestone type="Toronto" unit="record" n="465"/>
570 <lb/>Se is niða gehwam unasecgendlic, þone sylf ne mæg
571 <pb n="79"/>
572 <lb/>on moldwege man aspyrigean.
573 <milestone type="Toronto" unit="record" n="468"/>
574 <lb/>Næfre ic þa geþeahte þe þeos þeod ongan secan wolde, ac
575 <lb/>ic symle mec asced þara scylda, nales sceame worhte
576 <lb/>gaste minum.
577 <milestone type="Toronto" unit="record" n="471"/>
578 <lb/>Ic him georne oft þæs unrihtes ondsæc fremede, þonne
579 <lb/>uðweotan æht bisæton, on sefan sohton hu hie sunu
580 <lb/>meotudes ahengon, helm wera, hlaford eallra engla ond
581 <lb/>elda, æðelust bearna.
582 <milestone type="Toronto" unit="record" n="477"/>
583 <lb/>Ne meahton hie swa disige deað oðfæstan, weras wonsælige,
584 <lb/>swa hie wendon ær, sarum settan, þeah he
585 <lb/>sume hwile on galgan his gast onsende, sigebearn godes.
586 <milestone type="Toronto" unit="record" n="481"/>
587 <lb/>þa siððan wæs of rode ahæfen rodera wealdend, eallra
588 <lb/>þrymma þrym, þreo niht siððan in byrgenne bidende
589 <lb/>wæs under þeosterlocan, ond þa þy þriddan dæg ealles
590 <lb/>leohtes leoht lifgende aras, ðeoden engla,
591 <lb/>ond his þegnum <supplied resp="#TorontoCorpus">hine</supplied> , soð sigora frea, seolfne geywde,
592 <lb/>beorht on blæde.
593 <milestone type="Toronto" unit="record" n="489"/>
594 <lb/>þonne broðor þin onfeng æfter fyrste fulwihtes bæð,
595 <lb/>leohtne geleafan.
596 <milestone type="Toronto" unit="record" n="491"/>
597 <lb/>þa for lufan dryhtnes Stephanus wæs stanum worpod; ne geald
598 <lb/>he yfel yfele, ac his ealdfeondum þingode þrohtherd,
599 <lb/>bæd þrymcyning þæt he him þa weadæd to
600 <lb/>wræce ne sette, þæt <supplied resp="#TorontoCorpus">hie</supplied> for æfstum unscyldigne,
601 <lb/>synna leasne, Sawles larum feore beræddon, swa he þurh
602 <lb/>feondscipe to cwale monige Cristes folces demde to deaþe.
603 <milestone type="Toronto" unit="record" n="500"/>
604 <lb/>Swa þeah him dryhten eft miltse gefremede, þæt he manegum
605 <lb/><supplied resp="#TorontoCorpus">wearð</supplied> folca to frofre, syððan him frymða
606 <lb/>god, niða nergend, naman oncyrde,
607 <pb n="80"/>
608 <lb/>ond he syððan wæs sanctus Paulus be naman haten,
609 <lb/>ond him nænig wæs ælærendra oðer betera under
610 <lb/>swegles hleo syðþan æfre, þara þe wif oððe
611 <lb/>wer on woruld cendan, þeah he Stephanus stanum hehte
612 <lb/>abreotan on beorge, broðor þinne.
613 <milestone type="Toronto" unit="record" n="511"/>
614 <lb/>Nu ðu meaht gehyran, hæleð min se leofa, hu arfæst is
615 <lb/>ealles wealdend, þeah we æbylgð wið hine oft
616 <lb/>gewyrcen, synna wunde, gif we sona eft þara bealudæda bote
617 <lb/>gefremmaþ ond þæs unrihtes eft geswicaþ.
618 <milestone type="Toronto" unit="record" n="517"/>
619 <lb/>Forðan ic soðlice ond min swæs fæder syðþan gelyfdon
620 <lb/>þæt geþrowade eallra þrymma god lifes lattiow,
621 <lb/>laðlic wite for oferþearfe ilda cynnes.
622 <milestone type="Toronto" unit="record" n="522"/>
623 <lb/>Forðan ic þe lære þurh leoðorune, hyse leofesta, þæt
624 <lb/>ðu hospcwide, æfst ne eofulsæc æfre ne fremme,
625 <lb/>grimne geagncwide, wið godes bearne.
626 <milestone type="Toronto" unit="record" n="526"/>
627 <lb/>þonne ðu geearnast þæt þe bið ece lif, selust sigeleana,
628 <lb/>seald in heofonum.
629 <milestone type="Toronto" unit="record" n="528"/>
630 <lb/>ðus mec fæder min on fyrndagum, unweaxenne wordum lærde,
631 <lb/>septe soðcwidum, þam wæs Symon nama, guma
632 <lb/><supplied resp="#TorontoCorpus">gehðum</supplied> frod.
633 <milestone type="Toronto" unit="record" n="531"/>
634 <lb/>Nu ge geare cunnon hwæt eow þæs on sefan selest þince to
635 <lb/>gecyðanne, gif ðeos cwen usic frigneð ymb
636 <lb/>ðæt treo, nu ge fyrhðsefan ond modgeþanc minne cunnon.
637 <milestone type="Toronto" unit="record" n="536"/>
638 <lb/>Him þa togenes þa gleawestan on wera þreate wordum mældon:
639 <lb/>næfre we hyrdon hæleð ænigne
640 <pb n="81"/>
641 <lb/>on þysse þeode, butan þec nu ða, þegn oðerne þyslic
642 <lb/>cyðan ymb swa dygle wyrd.
643 <milestone type="Toronto" unit="record" n="541"/>
644 <lb/>Do swa þe þynce, fyrngidda frod, gif ðu frugnen sie on wera
645 <lb/>corðre.
646 <milestone type="Toronto" unit="record" n="543"/>
647 <lb/>Wisdomes beðearf, worda wærlicra ond witan snyttro, se
648 <lb/>ðære æðelan sceal ondwyrde agifan for þyslicne
649 <lb/>þreat on meþle.
650 <milestone type="Toronto" unit="record" n="547"/>
651 <lb/>Weoxan word cwidum, weras þeahtedon on healfa gehwær, sume
652 <lb/>hyder, sume þyder, þrydedon ond þohton.
653 <milestone type="Toronto" unit="record" n="549"/>
654 <lb/>þa cwom þegna heap to þam heremeðle.
655 <milestone type="Toronto" unit="record" n="550"/>
656 <lb/>Hreopon friccan, caseres bodan: Eow þeos cwen laþaþ, secgas
657 <lb/>to salore, þæt ge seonoðdomas rihte reccen.
658 <milestone type="Toronto" unit="record" n="553"/>
659 <lb/>Is eow rædes þearf on meðelstede, modes snyttro.
660 <milestone type="Toronto" unit="record" n="555"/>
661 <lb/>Heo wæron gearwe, geomormode leodgebyrgean, þa hie laðod
662 <lb/>wæron þurh heard gebann; to hofe eodon,
663 <lb/>cyðdon cræftes miht.
664 <milestone type="Toronto" unit="record" n="558"/>
665 <lb/>þa sio cwen ongan weras Ebresce wordum negan, fricggan
666 <lb/>fyrhðwerige ymb fyrngewritu, hu on worulde ær
667 <lb/><supplied resp="#TorontoCorpus">witgan</supplied> sungon, gasthalige guman, be godes bearne, hwær
668 <lb/>se þeoden geþrowade, soð sunu meotudes, for sawla lufan.
669 <milestone type="Toronto" unit="record" n="565"/>
670 <lb/>Heo wæron stearce, stane heardran, noldon þæt geryne rihte
671 <lb/>cyðan, ne hire andsware ænige secgan, torngeniðlan,
672 <lb/>þæs hio him to sohte, ac hio worda gehwæs wiðersæc
673 <lb/>fremedon, fæste on fyrhðe, þæt heo frignan ongan,
674 <lb/>cwædon þæt hio on aldre owiht swylces ne ær
675 <lb/>ne sið æfre hyrdon.
676 <milestone type="Toronto" unit="record" n="573"/>
677 <lb/>Elene maþelade ond him yrre oncwæð: Ic eow to soðe secgan
678 <lb/>wille, ond þæs in life lige ne wyrðeð,
679 <pb n="82"/>
680 <lb/>gif ge þissum lease leng gefylgað mid fæcne gefice, þe me
681 <lb/>fore standaþ, þæt eow in beorge bæl fornimeð,
682 <lb/>hattost heaðowelma, ond eower hra bryttað, lacende lig,
683 <lb/>þæt eow sceal þæt leas apundrad weorðan
684 <lb/>to woruldgedale.
685 <milestone type="Toronto" unit="record" n="582"/>
686 <lb/>Ne magon ge ða word geseðan þe ge hwile nu on unriht wrigon
687 <lb/>under womma sceatum, ne magon ge þa wyrd bemiðan,
688 <lb/>bedyrnan þa deopan mihte.
689 <milestone type="Toronto" unit="record" n="584"/>
690 <lb/>ða wurdon hie deaðes on wenan, ades ond endelifes, ond þær
691 <lb/>þa ænne betæhton giddum gearusnottorne,
692 <lb/>þam wæs Iudas nama cenned for cneomagum, þone hie þære
693 <lb/>cwene agefon, sægdon hine sundorwisne: He þe
694 <lb/>mæg soð gecyðan, onwreon wyrda geryno, swa ðu hine wordum
695 <lb/>frignest, æriht from <supplied resp="#TorontoCorpus">orde</supplied> oð ende forð.
696 <milestone type="Toronto" unit="record" n="591"/>
697 <lb/>He is for eorðan æðeles cynnes, wordcræftes wis ond witgan
698 <lb/>sunu, bald on meðle; him gebyrde is þæt
699 <lb/>he gencwidas gleawe hæbbe, cræft in breostum.
700 <milestone type="Toronto" unit="record" n="595"/>
701 <lb/>He gecyðeð þe for wera mengo wisdomes gife þurh þa myclan
702 <lb/>miht, swa þin mod lufaþ.
703 <milestone type="Toronto" unit="record" n="598"/>
704 <lb/>Hio on sybbe forlet secan gehwylcne agenne eard, ond þone
705 <lb/>ænne genam, Iudas to gisle, ond þa georne
706 <lb/>bæd þæt he be ðære rode riht getæhte þe ær in legere
707 <lb/>wæs lange bedyrned, ond hine seolfne sundor acigde.
708 <milestone type="Toronto" unit="record" n="604"/>
709 <lb/>Elene maþelode to þam anhagan, tireadig cwen: þe synt tu
710 <lb/>gearu, swa lif swa deað, swa þe leofre bið
711 <lb/>to geceosanne.
712 <milestone type="Toronto" unit="record" n="607"/>
713 <lb/>Cyð ricene nu hwæt ðu þæs to þinge þafian wille.
714 <milestone type="Toronto" unit="record" n="609"/>
715 <lb/>Iudas hire ongen þingode ne meahte he þa gehðu bebugan,
716 <pb n="83"/>
717 <lb/>oncyrran <foreign>rex</foreign> geniðlan; he wæs on þære cwene
718 <lb/>gewealdum: Hu mæg þæm geweorðan þe on westenne meðe ond
719 <lb/>meteleas morland trydeð, hungre gehæfted,
720 <lb/>ond him hlaf ond stan on gesihðe bu <supplied resp="#TorontoCorpus">samod</supplied> geweorðað,
721 <lb/>streac ond hnesce, þæt he þone stan nime wið
722 <lb/>hungres hleo, hlafes ne gime, gewende to wædle, ond þa wiste
723 <lb/>wiðsæce, beteran wiðhyccge, þonne he bega beneah?
724 <milestone type="Toronto" unit="record" n="619"/>
725 <lb/>Him þa seo eadige ondwyrde ageaf Elene for eorlum
726 <lb/>undearnunga: Gif ðu in heofonrice habban wille eard
727 <lb/>mid englum ond on eorðan lif, sigorlean in swegle, saga
728 <lb/>ricene me hwær seo rod wunige radorcyninges,
729 <lb/>halig under hrusan, þe ge hwile nu þurh morðres man
730 <lb/>mannum dyrndun.
731 <milestone type="Toronto" unit="record" n="627"/>
732 <lb/>Iudas maðelade, him wæs geomor sefa, hat æt heortan, ond
733 <lb/>gehwæðres wa, ge he heofonrices <supplied resp="#TorontoCorpus">hyht</supplied> swa
734 <lb/>mode ond þis ondwearde anforlete, rice under roderum, ge he
735 <lb/>ða rode ne tæhte: Hu mæg ic þæt findan
736 <lb/>þæt swa fyrn gewearð wintra gangum?
737 <milestone type="Toronto" unit="record" n="633"/>
738 <lb/>Is nu worn sceacen, CC oððe ma geteled rime.
739 <milestone type="Toronto" unit="record" n="635"/>
740 <lb/>Ic ne mæg areccan, nu ic þæt rim ne can.
741 <milestone type="Toronto" unit="record" n="636"/>
742 <lb/>Is nu <supplied resp="#TorontoCorpus">feala</supplied> siðþan forðgewitenra frodra ond godra þe
743 <lb/>us fore wæron, gleawra gumena.
744 <milestone type="Toronto" unit="record" n="638"/>
745 <lb/>Ic on geogoðe wearð on siðdagum syððan acenned,
746 <lb/>cnihtgeong hæleð.
747 <milestone type="Toronto" unit="record" n="640"/>
748 <lb/>Ic ne can þæt ic nat, findan on fyrhðe þæt swa fyrn
749 <lb/>gewearð.
750 <milestone type="Toronto" unit="record" n="642"/>
751 <lb/>Elene maðelade him on ondsware: Hu is þæt geworden on
752 <lb/>þysse werþeode
753 <pb n="84"/>
754 <lb/>þæt ge swa monigfeald on gemynd witon, alra tacna gehwylc
755 <lb/>swa Troiana þurh gefeoht fremedon?
756 <milestone type="Toronto" unit="record" n="646"/>
757 <lb/>þæt wæs <supplied resp="#TorontoCorpus">fyr mycle</supplied> , open ealdgewin, þonne þeos
758 <lb/>æðele gewyrd, geara gongum.
759 <milestone type="Toronto" unit="record" n="648"/>
760 <lb/>Ge þæt geare cunnon edre gereccan, hwæt þær eallra wæs
761 <lb/>on manrime morðorslehtes, dareðlacendra deadra gefeallen
762 <lb/>under bordhagan.
763 <milestone type="Toronto" unit="record" n="652"/>
764 <lb/>Ge þa byrgenna under stanhleoðum, ond þa stowe swa some,
765 <lb/>ond þa wintergerim on gewritu setton.
766 <milestone type="Toronto" unit="record" n="655"/>
767 <lb/>Iudas maðelade, gnornsorge wæg: We þæs hereweorces,
768 <lb/>hlæfdige min, for nydþearfe nean myndgiaþ, ond
769 <lb/>þa wiggþræce on gewritu setton, þeoda gebæru, ond þis
770 <lb/>næfre þurh æniges mannes muð gehyrdon <supplied resp="#TorontoCorpus">hæleðum</supplied>
771 <lb/>cyðan, butan her nu ða.
772 <milestone type="Toronto" unit="record" n="662"/>
773 <lb/>Him seo æðele cwen ageaf ondsware: Wiðsæcest ðu to swiðe
774 <lb/>soðe ond rihte ymb þæt lifes treow, ond nu
775 <lb/>lytle ær sægdest soðlice be þam sigebeame leodum þinum,
776 <lb/>ond nu on lige cyrrest.
777 <milestone type="Toronto" unit="record" n="667"/>
778 <lb/>Iudas hire ongen þingode, cwæð þæt he þæt on gehðu
779 <lb/>gespræce ond <supplied resp="#TorontoCorpus">on</supplied> tweon swiðost, wende him trage
780 <lb/>hnagre.
781 <milestone type="Toronto" unit="record" n="669"/>
782 <lb/>Him oncwæð hraðe caseres mæg: Hwæt, we ðæt hyrdon þurh
783 <lb/>halige bec hæleðum cyðan þæt ahangen wæs on
784 <lb/>Caluarie cyninges freobearn, godes gastsunu.
785 <milestone type="Toronto" unit="record" n="673"/>
786 <lb/>þu scealt geagninga wisdom onwreon, swa gewritu secgaþ,
787 <lb/>æfter stedewange hwær seo stow sie <supplied resp="#TorontoCorpus">Caluarie</supplied> ,
788 <lb/>ær þec cwealm nime, swilt for synnum, þæt ic hie
789 <lb/>syððan mæge geclænsian Criste to willan,
790 <pb n="85"/>
791 <lb/>hæleðum to helpe, þæt me halig god gefylle, frea mihtig,
792 <lb/>feores ingeþanc, weoruda wuldorgeofa, willan minne,
793 <lb/>gasta geocend.
794 <milestone type="Toronto" unit="record" n="682"/>
795 <lb/>Hire Iudas oncwæð stiðhycgende: Ic þa stowe ne can, ne
796 <lb/>þæs wanges wiht ne þa wisan cann.
797 <milestone type="Toronto" unit="record" n="685"/>
798 <lb/>Elene maðelode þurh eorne hyge: Ic þæt geswerige þurh
799 <lb/>sunu meotodes, þone ahangnan god, þæt ðu hungre
800 <lb/>scealt for cneomagum cwylmed weorðan, butan þu forlæte
801 <lb/>þa leasunga ond me sweotollice soð gecyðe.
802 <milestone type="Toronto" unit="record" n="691"/>
803 <lb/>Heht þa swa cwicne corðre lædan, scufan scyldigne scealcas
804 <lb/>ne gældon in drygne seað, þær he duguða
805 <lb/>leas siomode in sorgum VII nihta fyrst under hearmlocan hungre
806 <lb/>geþreatod, clommum beclungen, ond þa
807 <lb/>cleopigan ongan sarum besylced on þone seofeðan dæg, meðe
808 <lb/>ond meteleas, mægen wæs geswiðrod: Ic eow healsie þurh
809 <lb/>heofona god þæt ge me of ðyssum earfeðum
810 <lb/>up forlæten, heanne fram hungres geniðlan.
811 <milestone type="Toronto" unit="record" n="701"/>
812 <lb/>Ic þæt halige treo lustum cyðe, nu ic hit leng ne mæg
813 <lb/>helan for hungre.
814 <milestone type="Toronto" unit="record" n="703"/>
815 <lb/>Is þes hæft to ðan strang, þreanyd þæs þearl ond þes
816 <lb/>þroht to ðæs heard dogorrimum.
817 <milestone type="Toronto" unit="record" n="705"/>
818 <lb/>Ic adreogan ne mæg, ne leng helan be ðam lifes treo, þeah
819 <lb/>ic ær mid dysige þurhdrifen wære ond ðæt
820 <lb/>soð to late seolf gecneowe.
821 <milestone type="Toronto" unit="record" n="709"/>
822 <lb/>þa ðæt gehyrde sio þær hæleðum scead, beornes gebæro,
823 <lb/>hio bebead hraðe þæt hine man of nearwe ond of nydcleofan,
824 <lb/>fram þam engan hofe, up forlete.
825 <milestone type="Toronto" unit="record" n="713"/>
826 <lb/>Hie ðæt ofstlice efnedon sona, ond hine mid arum up
827 <lb/>gelæddon of carcerne, swa him seo cwen bebead.
828 <pb n="86"/>
829 <milestone type="Toronto" unit="record" n="716"/>
830 <lb/>Stopon þa to þære stowe stiðhycgende on þa dune up ðe
831 <lb/>dryhten ær ahangen wæs, heofonrices weard, godbearn
832 <lb/>on galgan, ond hwæðre geare nyste, hungre gehyned,
833 <lb/>hwær sio <supplied resp="#TorontoCorpus">halige</supplied> rod, þurh <supplied resp="#TorontoCorpus">feondes</supplied> searu
834 <lb/>foldan getyned, lange legere fæst leodum dyrne wunode
835 <lb/>wælreste.
836 <milestone type="Toronto" unit="record" n="723"/>
837 <lb/>Word stunde ahof elnes oncyðig, ond on Ebrisc spræc: Dryhten
838 <lb/>hælend, þu ðe ahst doma geweald, ond þu geworhtest
839 <lb/>þurh þines wuldres miht heofon ond eorðan ond
840 <lb/>holmþræce, sæs sidne fæðm, samod ealle gesceaft,
841 <lb/>ond þu amæte mundum þinum ealne ymbhwyrft ond
842 <lb/>uprador, ond þu sylf sitest, sigora waldend,
843 <lb/>ofer þam æðelestan engelcynne, þe geond lyft farað
844 <lb/>leohte bewundene, mycle mægenþrymme.
845 <milestone type="Toronto" unit="record" n="734"/>
846 <lb/>Ne mæg þær manna gecynd of eorðwegum up geferan in
847 <lb/>lichoman mid þa leohtan gedryht, wuldres aras.
848 <milestone type="Toronto" unit="record" n="737"/>
849 <lb/>þu geworhtest þa ond to þegnunge þinre gesettest, halig
850 <lb/>ond heofonlic.
851 <milestone type="Toronto" unit="record" n="739"/>
852 <lb/>þara on hade sint in sindreame syx genemned, þa ymbsealde
853 <lb/>synt mid syxum eac fiðrum gefrætwad, fægere scinaþ.
854 <milestone type="Toronto" unit="record" n="743"/>
855 <lb/>þara <supplied resp="#TorontoCorpus">sint</supplied> IIII þe on flihte a þa þegnunge þrymme
856 <lb/>beweotigaþ fore onsyne eces deman, singallice singaþ
857 <lb/>in wuldre hædrum stefnum heofoncininges lof, woða
858 <lb/>wlitegaste, ond þas word cweðaþ clænum stefnum,
859 <lb/>þam is ceruphin nama:
860 <pb n="87"/>
861 <lb/>Halig is se halga heahengla god,
862 <lb/>weoroda wealdend.
863 <milestone type="Toronto" unit="record" n="751"/>
864 <lb/>Is ðæs wuldres ful heofun ond eorðe ond eall heahmægen,
865 <lb/>tire getacnod.
866 <milestone type="Toronto" unit="record" n="753"/>
867 <lb/>Syndon tu on þam, sigorcynn on swegle, þe man seraphin be
868 <lb/>naman hateð.
869 <milestone type="Toronto" unit="record" n="755"/>
870 <lb/>He sceal neorxnawang ond lifes treo legene sweorde halig
871 <lb/>healdan.
872 <milestone type="Toronto" unit="record" n="757"/>
873 <lb/>Heardecg cwacaþ, beofaþ brogdenmæl, ond bleom wrixleð
874 <lb/>grapum gryrefæst.
875 <milestone type="Toronto" unit="record" n="759"/>
876 <lb/>þæs ðu, god dryhten, wealdest widan fyrhð, ond þu
877 <lb/>womfulle scyldwyrcende sceaðan of radorum awurpe
878 <lb/>wonhydige.
879 <milestone type="Toronto" unit="record" n="762"/>
880 <lb/>þa sio werge sceolu under heolstorhofu hreosan sceolde in
881 <lb/>wita forwyrd, þær hie in wylme nu dreogaþ
882 <lb/>deaðcwale in dracan fæðme, þeostrum forþylmed.
883 <milestone type="Toronto" unit="record" n="766"/>
884 <lb/>He þinum wiðsoc aldordome.
885 <milestone type="Toronto" unit="record" n="767"/>
886 <lb/>þæs he in ermðum sceal, ealra fula ful, fah þrowian,
887 <lb/>þeowned þolian.
888 <milestone type="Toronto" unit="record" n="769"/>
889 <lb/>þær he þin ne mæg word aweorpan, is in witum fæst, ealre
890 <lb/>synne fruma, <supplied resp="#TorontoCorpus">susle</supplied> gebunden.
891 <milestone type="Toronto" unit="record" n="772"/>
892 <lb/>Gif þin willa sie, wealdend engla, þæt ricsie se ðe on
893 <lb/>rode wæs, ond þurh Marian in middangeard acenned wearð
894 <lb/>in cildes had, þeoden engla, gif he þin nære
895 <lb/>sunu synna leas, næfre he soðra swa feala in woruldrice
896 <lb/>wundra gefremede dogorgerimum; no ðu of deaðe
897 <lb/>hine swa þrymlice, þeoda wealdend, aweahte for weorodum,
898 <lb/>gif he in wuldre þin þurh ða beorhtan
899 <lb/>bearn ne wære, gedo nu, fæder engla, forð beacen þin.
900 <milestone type="Toronto" unit="record" n="784"/>
901 <lb/>Swa ðu gehyrdest þone halgan wer
902 <pb n="88"/>
903 <lb/>Moyses on meðle, þa ðu,
904 <lb/>mihta god, <supplied resp="#TorontoCorpus">geywdest</supplied> þam eorle on þa æðelan
905 <lb/>tid under beorhhliðe ban Iosephes, swa ic þe, weroda wyn,
906 <lb/>gif hit sie willa þin, þurg þæt beorhte
907 <lb/>gesceap biddan wille þæt me þæt goldhord, gasta scyppend,
908 <lb/>geopenie, þæt yldum wæs lange behyded.
909 <milestone type="Toronto" unit="record" n="792"/>
910 <lb/>Forlæt nu, lifes fruma, of ðam wangstede wynsumne up under
911 <lb/>radores ryne rec astigan lyftlacende.
912 <milestone type="Toronto" unit="record" n="795"/>
913 <lb/>Ic gelyfe þe sel ond þy fæstlicor ferhð staðelige, hyht
914 <lb/>untweondne, on þone ahangnan Crist, þæt he
915 <lb/>sie soðlice sawla nergend, ece ælmihtig, Israhela cining,
916 <lb/>walde widan ferhð wuldres on heofenum, a
917 <lb/>butan ende ecra gestealda.
918 <milestone type="Toronto" unit="record" n="802"/>
919 <lb/>ða of ðære stowe steam up aras swylce rec under radorum.
920 <milestone type="Toronto" unit="record" n="803"/>
921 <lb/>þær aræred wearð beornes breostsefa.
922 <milestone type="Toronto" unit="record" n="804"/>
923 <lb/>He mid bæm handum, eadig ond ægleaw, upweard plegade.
924 <milestone type="Toronto" unit="record" n="806"/>
925 <lb/>Iudas maþelode, gleaw in geþance: Nu ic þurh soð hafu
926 <lb/>seolf gecnawen on heardum hige þæt ðu hælend
927 <lb/>eart middangeardes.
928 <milestone type="Toronto" unit="record" n="809"/>
929 <lb/>Sie ðe, mægena god, þrymsittendum þanc butan ende, þæs
930 <lb/>ðu me swa meðum ond swa manweorcum þurh þin
931 <lb/>wuldor inwrige wyrda geryno.
932 <milestone type="Toronto" unit="record" n="813"/>
933 <lb/>Nu ic þe, bearn godes, biddan wille, weoroda willgifa, nu ic
934 <lb/>wat þæt ðu eart gecyðed ond acenned allra cyninga þrym,
935 <lb/>þæt ðu ma ne sie minra gylta, þara þe
936 <lb/>ic gefremede nalles feam siðum, metud, gemyndig.
937 <milestone type="Toronto" unit="record" n="818"/>
938 <lb/>Læt mec, mihta god, on rimtale rices þines mid haligra hlyte
939 <lb/>wunigan
940 <pb n="89"/>
941 <lb/>in þære beorhtan byrig, þær is
942 <lb/>broðor min geweorðod in wuldre, þæs he wære wið þec,
943 <lb/>Stephanus, heold, þeah he stangreopum worpod
944 <lb/>wære.
945 <milestone type="Toronto" unit="record" n="824"/>
946 <lb/>He hafað wigges lean, blæd butan blinne.
947 <milestone type="Toronto" unit="record" n="825"/>
948 <lb/>Sint in bocum his wundor þa he worhte on gewritum cyðed.
949 <milestone type="Toronto" unit="record" n="827"/>
950 <lb/>Ongan þa wilfægen æfter þam wuldres treo, elnes anhydig,
951 <lb/>eorðan delfan under turfhagan, þæt he on XX fotmælum
952 <lb/>feor funde behelede, under neolum niðer næsse
953 <lb/>gehydde in þeostorcofan.
954 <milestone type="Toronto" unit="record" n="832"/>
955 <lb/>He ðær III mette in þam reonian hofe roda ætsomne, greote
956 <lb/>begrauene, swa hio geardagum arleasra sceolu eorðan
957 <lb/>beþeahton, Iudea <supplied resp="#TorontoCorpus">cynn</supplied> .
958 <milestone type="Toronto" unit="record" n="836"/>
959 <lb/>Hie wið godes bearne nið ahofun, swa hie no sceoldon, þær
960 <lb/>hie leahtra fruman larum ne hyrdon.
961 <milestone type="Toronto" unit="record" n="839"/>
962 <lb/>þa wæs modgemynd myclum geblissod, hige onhyrded, þurh
963 <lb/>þæt halige treo, inbryrded breostsefa, syððan beacen
964 <lb/>geseh, halig under hrusan.
965 <milestone type="Toronto" unit="record" n="842"/>
966 <lb/>He mid handum befeng wuldres wynbeam, ond mid weorode ahof of
967 <lb/>foldgræfe.
968 <milestone type="Toronto" unit="record" n="844"/>
969 <lb/>Feðegestas eodon, æðelingas, in on þa ceastre.
970 <milestone type="Toronto" unit="record" n="846"/>
971 <lb/>Asetton þa on gesyhðe sigebeamas III eorlas anhydige fore
972 <lb/>Elenan cneo, collenferhðe.
973 <milestone type="Toronto" unit="record" n="848"/>
974 <lb/>Cwen weorces gefeah on ferhðsefan, ond þa frignan ongan on
975 <lb/>hwylcum þara beama bearn wealdendes, hæleða hyhtgifa,
976 <lb/>hangen wære: Hwæt, we þæt hyrdon þurh
977 <lb/>halige bec tacnum cyðan, þæt twegen mid
978 <lb/>him geþrowedon, ond he wæs þridda sylf on rode treo.
979 <milestone type="Toronto" unit="record" n="855"/>
980 <lb/>Rodor eal geswearc on þa sliðan tid.
981 <milestone type="Toronto" unit="record" n="856"/>
982 <lb/>Saga, gif ðu cunne,
983 <pb n="90"/>
984 <lb/>on hwylcre þyssa þreora þeoden engla
985 <lb/>geþrowode, þrymmes hyrde.
986 <milestone type="Toronto" unit="record" n="859"/>
987 <lb/>Ne meahte hire Iudas, ne ful gere wiste, sweotole gecyþan be
988 <lb/>ðam sigebeame, on <supplied resp="#TorontoCorpus">hwylcne</supplied> se hælend ahafen wære,
989 <lb/>sigebearn godes, ær he asettan heht on þone
990 <lb/>middel þære mæran byrig beamas mid bearhtme,
991 <lb/>ond gebidan þær oððæt him gecyðde cyning ælmihtig
992 <lb/>wundor for weorodum be ðam wuldres treo.
993 <milestone type="Toronto" unit="record" n="867"/>
994 <lb/>Gesæton sigerofe, sang ahofon, rædþeahtende, ymb þa roda
995 <lb/>þreo oð þa nigoðan tid, hæfdon neowne gefean mærðum
996 <lb/>gemeted.
997 <milestone type="Toronto" unit="record" n="870"/>
998 <lb/>þa þær menigo cwom, folc unlytel, ond gefærenne man
999 <lb/>brohton on bære beorna þreate on neaweste, wæs
1000 <lb/>þa nigoðe tid, gingne gastleasne.
1001 <milestone type="Toronto" unit="record" n="874"/>
1002 <lb/>þa ðær Iudas wæs on modsefan miclum geblissod.
1003 <milestone type="Toronto" unit="record" n="876"/>
1004 <lb/>Heht þa asettan sawlleasne, life belidenes lic on eorðan,
1005 <lb/>unlifgendes, ond up ahof rihtes wemend þara roda twa
1006 <lb/>fyrhðgleaw on fæðme ofer þæt fæge hus,
1007 <lb/>deophycgende.
1008 <milestone type="Toronto" unit="record" n="881"/>
1009 <lb/>Hit wæs dead swa ær, lic legere fæst.
1010 <milestone type="Toronto" unit="record" n="882"/>
1011 <lb/>Leomu colodon þreanedum beþeaht.
1012 <milestone type="Toronto" unit="record" n="883"/>
1013 <lb/>þa sio þridde wæs ahafen halig.
1014 <milestone type="Toronto" unit="record" n="884"/>
1015 <lb/>Hra wæs on anbide oððæt him uppan æðelinges wæs rod
1016 <lb/>aræred, rodorcyninges beam, sigebeacen soð.
1017 <milestone type="Toronto" unit="record" n="887"/>
1018 <lb/>He sona aras gaste gegearwod, geador bu samod lic ond sawl.
1019 <milestone type="Toronto" unit="record" n="889"/>
1020 <lb/>þær wæs lof hafen fæger mid þy folce.
1021 <milestone type="Toronto" unit="record" n="890"/>
1022 <lb/>Fæder weorðodon, ond þone soðan sunu wealdendes wordum
1023 <lb/>heredon.
1024 <milestone type="Toronto" unit="record" n="892"/>
1025 <lb/>Sie him wuldor ond þanc a butan ende eallra gesceafta.
1026 <pb n="91"/>
1027 <milestone type="Toronto" unit="record" n="894"/>
1028 <lb/>ða wæs þam folce on ferhðsefan, ingemynde, swa him a
1029 <lb/>scyle, wundor þa þe worhte weoroda dryhten to
1030 <lb/>feorhnere fira cynne, lifes lattiow.
1031 <milestone type="Toronto" unit="record" n="898"/>
1032 <lb/>þa þær ligesynnig on lyft astah lacende feond.
1033 <milestone type="Toronto" unit="record" n="900"/>
1034 <lb/>Ongan þa hleoðrian helledeofol, eatol æclæca, yfela
1035 <lb/>gemyndig: Hwæt is þis, la, manna, þe minne eft
1036 <lb/>þurh fyrngeflit folgaþ wyrdeð, iceð ealdne nið, æhta
1037 <lb/>strudeð?
1038 <milestone type="Toronto" unit="record" n="905"/>
1039 <lb/>þis is singal sacu.
1040 <lb/>Sawla ne moton manfremmende in minum leng æhtum wunigan.
1041 <milestone type="Toronto" unit="record" n="907"/>
1042 <lb/>Nu cwom elþeodig, þone ic ær on firenum fæstne talde,
1043 <lb/>hafað mec bereafod rihta gehwylces, feohgestreona.
1044 <milestone type="Toronto" unit="record" n="910"/>
1045 <lb/>Nis ðæt fæger sið.
1046 <milestone type="Toronto" unit="record" n="911"/>
1047 <lb/>Feala me se hælend hearma gefremede, niða nearolicra, se ðe
1048 <lb/>in Nazareð afeded wæs.
1049 <milestone type="Toronto" unit="record" n="913"/>
1050 <lb/>Syððan furþum weox of cildhade, symle cirde to him æhte
1051 <lb/>mine.
1052 <milestone type="Toronto" unit="record" n="915"/>
1053 <lb/>Ne mot ænige nu rihte spowan.
1054 <milestone type="Toronto" unit="record" n="916"/>
1055 <lb/>Is his rice brad ofer middangeard.
1056 <milestone type="Toronto" unit="record" n="917"/>
1057 <lb/>Min is geswiðrod ræd under roderum.
1058 <milestone type="Toronto" unit="record" n="918"/>
1059 <lb/>Ic þa rode ne þearf hleahtre herigean.
1060 <milestone type="Toronto" unit="record" n="919"/>
1061 <lb/>Hwæt, se hælend me in þam engan ham oft getynde, geomrum to
1062 <lb/>sorge.
1063 <milestone type="Toronto" unit="record" n="921"/>
1064 <lb/>Ic þurh Iudas ær hyhtful gewearð, ond nu gehyned eom, goda
1065 <lb/>geasne, þurh Iudas eft, fah ond freondleas.
1066 <milestone type="Toronto" unit="record" n="924"/>
1067 <lb/>Gen ic <supplied resp="#TorontoCorpus">findan</supplied> can þurh wrohtstafas wiðercyr <supplied resp="#TorontoCorpus">siððan</supplied>
1068 <lb/>of ðam wearhtreafum, ic <supplied resp="#TorontoCorpus">awecce</supplied> wið ðe oðerne
1069 <lb/>cyning, se ehteð þin, ond he forlæteð lare þine ond
1070 <lb/>manþeawum minum folgaþ,
1071 <pb n="92"/>
1072 <lb/>ond þec þonne sendeð in
1073 <lb/>þa sweartestan ond þa wyrrestan witebrogan, þæt ðu,
1074 <lb/>sarum forsoht, wiðsæcest fæste þone ahangnan cyning,
1075 <lb/>þam ðu hyrdest ær.
1076 <milestone type="Toronto" unit="record" n="934"/>
1077 <lb/>Him ða gleawhydig Iudas oncwæð, Hæleð hildedeor, him wæs
1078 <lb/>halig gast befolen fæste, fyrhat lufu, weallende gewitt
1079 <lb/>þurh <supplied resp="#TorontoCorpus">witgan</supplied> snyttro, ond þæt word gecwæð,
1080 <lb/>wisdomes ful: Ne þearft ðu swa swiðe, synna gemyndig,
1081 <lb/>sar niwigan ond sæce ræran, morðres manfrea,
1082 <lb/>þæt <supplied resp="#TorontoCorpus">þe</supplied> se mihtiga cyning in neolnesse nyðer
1083 <lb/>bescufeð, synwyrcende, in susla grund domes leasne, se ðe
1084 <lb/>deadra feala worde awehte.
1085 <milestone type="Toronto" unit="record" n="945"/>
1086 <lb/>Wite ðu þe gearwor þæt ðu unsnyttrum anforlete leohta
1087 <lb/>beorhtost ond lufan dryhtnes, þone fægran gefean,
1088 <lb/>ond on fyrbæðe suslum beþrungen syððan wunodest, ade
1089 <lb/>onæled, ond þær awa scealt, wiðerhycgende,
1090 <lb/>wergðu dreogan, yrmðu butan ende.
1091 <milestone type="Toronto" unit="record" n="952"/>
1092 <lb/>Elene gehyrde hu se feond ond se freond geflitu rærdon,
1093 <lb/>tireadig ond trag, on twa halfa, synnig ond gesælig.
1094 <milestone type="Toronto" unit="record" n="955"/>
1095 <lb/>Sefa wæs þe glædra þæs þe heo gehyrde þone
1096 <lb/>hellesceaþan <supplied resp="#TorontoCorpus">oferswiðedne</supplied> , synna bryttan, ond þa
1097 <lb/>wundrade ymb þæs weres snyttro, hu he swa geleafful on swa
1098 <lb/>lytlum
1099 <lb/>fæce ond swa uncyðig æfre wurde, gleawnesse þurhgoten.
1100 <milestone type="Toronto" unit="record" n="961"/>
1101 <lb/>Gode þancode, wuldorcyninge, þæs hire se willa gelamp þurh
1102 <lb/>bearn godes bega gehwæðres, ge æt þære gesyhðe
1103 <lb/>þæs sigebeames,
1104 <pb n="93"/>
1105 <lb/>ge ðæs geleafan þe hio swa leohte
1106 <lb/>oncneow, wuldorfæste gife in þæs weres breostum.
1107 <milestone type="Toronto" unit="record" n="967"/>
1108 <lb/>ða wæs gefrege in þære folcsceare, geond þa werþeode
1109 <lb/>wide læded, mære morgenspel manigum on andan þara þe
1110 <lb/>dryhtnes æ dyrnan woldon, <supplied resp="#TorontoCorpus">boden</supplied> æfter burgum,
1111 <lb/>swa brimo fæðmeð, in ceastra gehwære,
1112 <lb/>þæt Cristes <supplied resp="#TorontoCorpus">rod</supplied> , fyrn foldan begræfen,
1113 <lb/>funden wære, selest sigebeacna þara þe sið
1114 <lb/>oððe ær halig under heofenum ahafen wurde,
1115 <lb/>ond wæs Iudeum gnornsorga mæst, werum
1116 <lb/>wansæligum, wyrda laðost, þær hie hit for
1117 <lb/>worulde wendan meahton, cristenra gefean.
1118 <milestone type="Toronto" unit="record" n="979"/>
1119 <lb/>ða sio cwen bebead ofer eorlmægen aras fysan ricene to rade.
1120 <milestone type="Toronto" unit="record" n="981"/>
1121 <lb/>Sceoldon Romwarena ofer heanne holm hlaford secean ond þam
1122 <lb/>wiggende wilspella mæst seolfum gesecgan,
1123 <lb/><supplied resp="#TorontoCorpus">þæt</supplied> ðæt sigorbeacen þurh meotodes est meted wære,
1124 <lb/>funden in foldan, þæt ær feala mæla behyded
1125 <lb/>wæs halgum to teonan, cristenum folce.
1126 <milestone type="Toronto" unit="record" n="988"/>
1127 <lb/>þa ðam cininge wearð þurh þa mæran word mod geblissod,
1128 <lb/>ferhð gefeonde.
1129 <milestone type="Toronto" unit="record" n="990"/>
1130 <lb/>Næs þa fricgendra under goldhoman gad in burgum, feorran
1131 <lb/>geferede.
1132 <milestone type="Toronto" unit="record" n="992"/>
1133 <lb/>Wæs him frofra mæst geworden in worlde æt ðam willspelle,
1134 <lb/>hlihende hyge, þe him hereræswan ofer eastwegas,
1135 <lb/>aras brohton, hu gesundne sið ofer <supplied resp="#TorontoCorpus">swonrade</supplied>
1136 <lb/>secgas mid sigecwen <supplied resp="#TorontoCorpus">aseted</supplied> hæfdon on Creca land.
1137 <milestone type="Toronto" unit="record" n="998"/>
1138 <lb/>Hie se casere heht ofstum myclum eft gearwian sylfe to siðe.
1139 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1000"/>
1140 <lb/>Secgas ne gældon
1141 <pb n="94"/>
1142 <lb/>syððan andsware edre gehyrdon, æðelinges word.
1143 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1002"/>
1144 <lb/>Heht he Elenan hæl abeodan beadurofre, gif hie brim nesen ond
1145 <lb/>gesundne sið settan mosten, hæleð hwætmode,
1146 <lb/>to þære halgan byrig.
1147 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1006"/>
1148 <lb/>Heht hire þa aras eac gebeodan Constantinus þæt hio cirican
1149 <lb/>þær on þam beorhhliðe begra rædum getimbrede,
1150 <lb/>tempel dryhtnes on Caluarie Criste to willan, hæleðum
1151 <lb/>to helpe, þær sio halige rod gemeted wæs,
1152 <lb/>mærost beama þara þe gefrugnen foldbuende on eorðwege.
1153 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1014"/>
1154 <lb/>Hio geefnde swa, siððan winemagas westan brohton ofer
1155 <lb/>lagufæsten leofspell manig.
1156 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1017"/>
1157 <lb/>ða seo cwen bebead cræftum getyde sundor asecean þa
1158 <lb/>selestan, þa þe wrætlicost wyrcan cuðon stangefogum,
1159 <lb/>on þam stedewange girwan godes tempel, swa hire gasta
1160 <lb/>weard reord of roderum.
1161 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1022"/>
1162 <lb/>Heo þa rode heht golde beweorcean ond gimcynnum, mid þam
1163 <lb/>æðelestum eorcnanstanum <supplied resp="#TorontoCorpus">besettan</supplied> searocræftum
1164 <lb/>ond þa in seolfren fæt locum belucan.
1165 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1026"/>
1166 <lb/>þær þæt lifes treo, selest sigebeama, siððan wunode
1167 <lb/><supplied resp="#TorontoCorpus">æðelum anbræce</supplied> .
1168 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1028"/>
1169 <lb/>þær bið a gearu wraðu wannhalum wita gehwylces, sæce ond
1170 <lb/>sorge.
1171 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1030"/>
1172 <lb/>Hie sona þær þurh þa halgan gesceaft helpe findaþ,
1173 <lb/>godcunde gife.
1174 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1032"/>
1175 <lb/>Swylce Iudas onfeng æfter fyrstmearce fulwihtes bæð, ond
1176 <lb/>geclænsod wearð Criste getrywe, lifwearde
1177 <lb/>leof.
1178 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1035"/>
1179 <lb/>His geleafa wearð fæst on ferhðe, siððan frofre gast
1180 <pb n="95"/>
1181 <lb/>wic gewunode in þæs weres breostum, bylde to bote.
1182 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1038"/>
1183 <lb/>He þæt betere geceas, wuldres wynne, ond þam wyrsan
1184 <lb/>wiðsoc, deofulgildum, ond gedwolan fylde, unrihte æ.
1185 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1041"/>
1186 <lb/>Him wearð ece <foreign>rex</foreign> , meotud milde, god, mihta wealdend.
1187 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1043"/>
1188 <lb/>þa wæs gefulwad se ðe ær feala tida leoht gearu inbryrded
1189 <lb/>breostsefa on þæt betere lif, gewended to
1190 <lb/>wuldre.
1191 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1046"/>
1192 <lb/>Huru, wyrd gescreaf þæt he swa geleaffull ond swa leof gode
1193 <lb/>in worldrice weorðan sceolde, Criste gecweme.
1194 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1049"/>
1195 <lb/>þæt gecyðed wearð, siððan Elene heht Eusebium on
1196 <lb/>rædgeþeaht, Rome bisceop, gefetian on fultum,
1197 <lb/>forðsnoterne, hæleða gerædum to þære halgan byrig,
1198 <lb/>þæt he gesette on sacerdhad in Ierusalem Iudas
1199 <lb/>þam folce to bisceope burgum on innan,
1200 <lb/>þurh gastes gife to godes temple cræftum gecorene,
1201 <lb/>ond hine Cyriacus þurh snyttro geþeaht syððan
1202 <lb/>nemde niwan stefne.
1203 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1060"/>
1204 <lb/>Nama wæs gecyrred beornes in burgum on þæt betere forð,
1205 <lb/>æ hælendes.
1206 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1062"/>
1207 <lb/>þa gen Elenan wæs mod gemynde ymb þa mæran wyrd, geneahhe
1208 <lb/>for þam næglum þe ðæs nergendes fet þurhwodon
1209 <lb/>ond his folme swa some, mid þam on rode wæs rodera
1210 <lb/>wealdend gefæstnod, frea mihtig.
1211 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1067"/>
1212 <lb/>Be ðam frignan ongan cristenra cwen, Cyriacus bæd þæt hire
1213 <lb/>þa gina gastes mihtum ymb wundorwyrd willan gefylde,
1214 <lb/>onwrige wuldorgifum, ond þæt word acwæð to
1215 <lb/>þam bisceope, bald reordode: þu me, eorla hleo,
1216 <lb/>þone æðelan beam,
1217 <pb n="96"/>
1218 <lb/>rode rodera <supplied resp="#TorontoCorpus">cininges</supplied> ryhte getæhtesð,
1219 <lb/>on þa ahangen wæs hæðenum folmum gasta geocend,
1220 <lb/>godes agen bearn, nerigend fira.
1221 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1077"/>
1222 <lb/>Mec þæra nægla gen on fyrhðsefan fyrwet myngaþ.
1223 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1079"/>
1224 <lb/>Wolde ic þæt ðu funde þa ðe in foldan gen deope bedolfen
1225 <lb/>dierne sindon, heolstre behyded.
1226 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1081"/>
1227 <lb/>A min hige sorgað, reonig reoteð, ond geresteð no ærþan
1228 <lb/>me gefylle fæder ælmihtig, wereda wealdend,
1229 <lb/>willan minne, niða nergend, þurh þara nægla cyme, halig
1230 <lb/>of hiehða.
1231 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1086"/>
1232 <lb/>Nu ðu hrædlice eallum eaðmedum, ar selesta, þine bene
1233 <lb/>onsend in ða beorhtan gesceaft, on wuldres wyn.
1234 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1089"/>
1235 <lb/>Bide wigena þrym þæt þe gecyðe, cyning ælmihtig, hord
1236 <lb/>under hrusan þæt gehyded gen, duguðum dyrne,
1237 <lb/>deogol bideð.
1238 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1093"/>
1239 <lb/>þa se halga ongan hyge staðolian, breostum onbryrded,
1240 <lb/>bisceop þæs folces.
1241 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1095"/>
1242 <lb/>Glædmod eode gumena þreate god hergendra, ond þa geornlice
1243 <lb/>Cyriacus on <supplied resp="#TorontoCorpus">Caluarie</supplied> hleor onhylde, hygerune ne mað,
1244 <lb/>gastes mihtum to gode cleopode eallum eaðmedum,
1245 <lb/>bæd him engla weard geopenigean uncuðe wyrd,
1246 <lb/>niwan on nearwe, hwær he þara nægla swiðost on
1247 <lb/>þam wangstede wenan þorfte.
1248 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1104"/>
1249 <lb/>Leort ða tacen forð, þær hie to sægon, fæder, frofre
1250 <lb/>gast, ðurh fyres bleo up eðigean þær þa æðelestan
1251 <lb/>hæleða gerædum hydde wæron þurh nearusearwe, næglas
1252 <lb/>on eorðan.
1253 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1109"/>
1254 <lb/>ða cwom semninga sunnan beorhtra
1255 <pb n="97"/>
1256 <lb/>lacende lig.
1257 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1110"/>
1258 <lb/>Leode gesawon hira willgifan wundor cyðan, ða ðær of
1259 <lb/>heolstre, swylce heofonsteorran oððe <supplied resp="#TorontoCorpus">goldgimmas</supplied> ,
1260 <lb/>grunde getenge, næglas of nearwe neoðan scinende leohte
1261 <lb/>lixton.
1262 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1115"/>
1263 <lb/>Leode gefægon, weorud willhreðig, sægdon wuldor gode ealle
1264 <lb/>anmode, þeah hie ær wæron þurh deofles spild in
1265 <lb/>gedwolan lange, acyrred fram Criste.
1266 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1119"/>
1267 <lb/>Hie cwædon þus: Nu we seolfe geseoð sigores tacen,
1268 <lb/>soðwundor godes, þeah we wiðsocun ær mid leasingum.
1269 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1122"/>
1270 <lb/>Nu is in leoht cymen, onwrigen, wyrda bigang.
1271 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1123"/>
1272 <lb/>Wuldor þæs age on heannesse heofonrices god.
1273 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1125"/>
1274 <lb/>ða wæs geblissod se ðe to bote gehwearf þurh bearn godes,
1275 <lb/>bisceop þara leoda, niwan stefne.
1276 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1127"/>
1277 <lb/>He <supplied resp="#TorontoCorpus">þam næglum</supplied> onfeng, egesan geaclod, ond þære
1278 <lb/>arwyrðan cwene brohte.
1279 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1129"/>
1280 <lb/>Hæfde Ciriacus eall gefylled, swa him seo æðele bebead,
1281 <lb/>wifes willan.
1282 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1131"/>
1283 <lb/>þa wæs wopes hring, hat heafodwylm ofer hleor goten, nalles
1284 <lb/>for torne tearas feollon ofer wira gespon, wuldres gefylled
1285 <lb/>cwene willa.
1286 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1135"/>
1287 <lb/>Heo on cneow sette leohte geleafan, lac weorðode, blissum
1288 <lb/>hremig, þe hire brungen wæs gnyrna to geoce.
1289 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1138"/>
1290 <lb/>Gode þancode, sigora dryhtne, þæs þe hio soð gecneow
1291 <lb/>ondweardlice þæt wæs oft bodod feor ær beforan
1292 <lb/>fram fruman worulde, folcum to frofre.
1293 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1142"/>
1294 <lb/>Heo gefylled wæs wisdomes gife, ond þa wic beheold halig
1295 <lb/>heofonlic gast, hreðer weardode, æðelne innoð,
1296 <lb/>swa hie ælmihtig sigebearn godes sioððan freoðode.
1297 <pb n="98"/>
1298 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1147"/>
1299 <lb/>Ongan þa geornlice gastgerynum on sefan secean soðfæstnesse
1300 <lb/>weg to wuldre.
1301 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1149"/>
1302 <lb/>Huru, <supplied resp="#TorontoCorpus">weroda</supplied> god gefullæste, fæder on roderum, cining
1303 <lb/>ælmihtig, þæt seo cwen begeat willan in worulde.
1304 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1152"/>
1305 <lb/>Wæs se witedom þurh fyrnwitan beforan sungen eall æfter
1306 <lb/>orde, swa hit eft gelamp ðinga gehwylces.
1307 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1155"/>
1308 <lb/>þeodcwen ongan þurh gastes gife georne secan nearwe
1309 <lb/>geneahhe, to hwan hio þa næglas selost ond deorlicost
1310 <lb/>gedon meahte, dugoðum to hroðer, hwæt þæs wære
1311 <lb/>dryhtnes willa.
1312 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1160"/>
1313 <lb/>heht ða gefetigean forðsnotterne ricene to rune, þone þe
1314 <lb/>rædgeþeaht þurh gleawe miht georne cuðe,
1315 <lb/>frodne on ferhðe, ond hine frignan ongan hwæt him þæs on
1316 <lb/>sefan selost þuhte to gelæstenne, ond his
1317 <lb/>lare geceas þurh þeodscipe.
1318 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1166"/>
1319 <lb/>He hire <supplied resp="#TorontoCorpus">þriste</supplied> oncwæð: þæt is gedafenlic þæt ðu
1320 <lb/>dryhtnes word on hyge healde, halige rune, cwen <supplied resp="#TorontoCorpus">seleste</supplied> ,
1321 <lb/>ond þæs cininges bebod georne begange, nu þe god
1322 <lb/>sealde sawle sigesped ond snyttro cræft, nerigend fira.
1323 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1172"/>
1324 <lb/>þu ðas næglas hat þam æðelestan eorðcyninga burgagendra
1325 <lb/>on his bridels don, meare to midlum.
1326 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1175"/>
1327 <lb/>þæt manigum sceall geond middangeard mære weorðan,
1328 <lb/>þonne æt sæcce mid þy oferswiðan mæge feonda gehwylcne,
1329 <lb/>þonne fyrdhwate on twa healfe tohtan secaþ,
1330 <lb/>sweordgeniðlan, þær hie ymb <supplied resp="#TorontoCorpus">sige winnað</supplied> , wrað
1331 <lb/>wið wraðum.
1332 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1181"/>
1333 <lb/>He ah æt wigge sped, sigor æt sæcce, ond sybbe gehwær,
1334 <pb n="99"/>
1335 <lb/>æt gefeohte frið, se ðe <supplied resp="#TorontoCorpus">foran</supplied> lædeð bridels
1336 <lb/>on blancan, þonne beadurofe æt garþræce, guman gecoste,
1337 <lb/>berað bord ond ord.
1338 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1186"/>
1339 <lb/>þis bið beorna gehwam wið æglæce unoferswiðed wæpen æt
1340 <lb/>wigge.
1341 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1188"/>
1342 <lb/>Be ðam se witga sang, snottor searuþancum, sefa deop gewod,
1343 <lb/>wisdomes gewitt, he þæt word gecwæð:
1344 <lb/>Cuþ þæt gewyrðeð þæt þæs cyninges sceal mearh under
1345 <lb/>modegum midlum geweorðod, bridelshringum.
1346 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1193"/>
1347 <lb/>Bið þæt beacen gode halig nemned, ond se hwæteadig, wigge
1348 <lb/>weorðod, se þæt wicg byrð.
1349 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1196"/>
1350 <lb/>þa þæt ofstlice eall gelæste Elene for eorlum.
1351 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1197"/>
1352 <lb/>æðelinges heht, beorna beaggifan, bridels frætwan, hire
1353 <lb/>selfre suna sende to lace ofer geofenes stream gife unscynde.
1354 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1201"/>
1355 <lb/>Heht þa tosomne þa heo seleste mid Iudeum gumena wiste,
1356 <lb/>hæleða cynnes, to þære halgan byrig cuman in þa ceastre.
1357 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1204"/>
1358 <lb/>þa seo cwen ongan læran leofra heap þæt hie lufan
1359 <lb/>dryhtnes, ond sybbe swa same sylfra betweonum,
1360 <lb/>freondræddenne, fæste gelæston leahtorlease in hira lifes
1361 <lb/>tid, ond þæs latteowes larum hyrdon, cristenum þeawum,
1362 <lb/>þe him Cyriacus bude, boca gleaw.
1363 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1211"/>
1364 <lb/>Wæs se bissceophad fægere befæsted.
1365 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1212"/>
1366 <lb/>Oft him feorran to laman, limseoce, lefe cwomon, healte,
1367 <lb/>heorudreorige, hreofe ond blinde, heane, hygegeomre,
1368 <lb/>symle hælo þær æt þam bisceope, bote fundon
1369 <lb/>ece to aldre.
1370 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1217"/>
1371 <lb/>þa gen him Elene forgeaf sincweorðunga, þa hio wæs siðes
1372 <lb/>fus eft to eðle, ond þa eallum bebead
1373 <pb n="100"/>
1374 <lb/>on þam gumrice god hergendum, werum ond wifum, þæt hie
1375 <lb/>weorðeden mode ond mægene þone mæran dæg,
1376 <lb/>heortan gehigdum, in ðam sio halige rod gemeted wæs,
1377 <lb/>mærost beama þara þe of eorðan up aweoxe,
1378 <lb/>geloden under leafum.
1379 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1226"/>
1380 <lb/>Wæs þa lencten agan butan VI nihtum ær sumeres cyme on
1381 <lb/>Maias <supplied resp="#TorontoCorpus">kalend</supplied> .
1382 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1228"/>
1383 <lb/>Sie þara manna gehwam behliden helle duru, heofones ontyned,
1384 <lb/>ece geopenad engla rice, dream unhwilen, ond hira dæl
1385 <lb/>scired mid Marian, þe on gemynd nime þære
1386 <lb/>deorestan dægweorðunga rode under roderum,
1387 <lb/>þa se <supplied resp="#TorontoCorpus">ricesta</supplied> ealles oferwealdend earme beþeahte.
1388 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1235"/>
1389 <lb/><foreign>Finit.</foreign>
1390 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1236"/>
1391 <lb/>þus ic frod ond fus þurh þæt fæcne hus <supplied resp="#TorontoCorpus">wordcræftum</supplied>
1392 <lb/>wæf ond wundrum læs, þragum þreodude ond geþanc
1393 <lb/>reodode nihtes nearwe.
1394 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1239"/>
1395 <lb/>Nysse ic gearwe be ðære <supplied resp="#TorontoCorpus">rode</supplied> riht ær me rumran geþeaht
1396 <lb/>þurh ða mæran miht on modes þeaht wisdom onwreah.
1397 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1242"/>
1398 <lb/>Ic wæs weorcum fah synnum asæled, sorgum gewæled, bitrum
1399 <lb/>gebunden, <supplied resp="#TorontoCorpus">bisgum</supplied> beþrungen, ær me lare onlag
1400 <lb/>þurh leohtne had gamelum to geoce, gife unscynde
1401 <lb/>mægencyning amæt ond on gemynd begeat, torht ontynde,
1402 <lb/>tidum gerymde, bancofan onband, breostlocan onwand,
1403 <lb/>leoðucræft onleac.
1404 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1250"/>
1405 <lb/>þæs ic lustum breac, willum in worlde.
1406 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1251"/>
1407 <lb/>Ic þæs wuldres treowes oft, nales æne, hæfde ingemynd ær
1408 <lb/>ic þæt wundor onwrigen hæfde ymb þone beorhtan beam,
1409 <lb/>swa ic on bocum fand, wyrda gangum, on gewritum cyðan
1410 <pb n="101"/>
1411 <lb/>be ðam sigebeacne.
1412 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1256"/>
1413 <lb/>A wæs <supplied resp="#TorontoCorpus">secg</supplied> oð ðæt cnyssed cearwelmum, <hi rend="rune">C</hi> drusende,
1414 <lb/>þeah he in medohealle maðmas þege, æplede gold.
1415 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1259"/>
1416 <lb/><hi rend="rune">Y</hi> gnornode <hi rend="rune">N</hi> gefera, nearusorge dreah, enge rune,
1417 <lb/>þær him <hi rend="rune">E</hi> fore milpaðas mæt, modig þrægde wirum
1418 <lb/>gewlenced.
1419 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1263"/>
1420 <lb/><hi rend="rune">W</hi> is geswiðrad, gomen æfter gearum, geogoð is gecyrred,
1421 <lb/>ald onmedla.
1422 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1265"/>
1423 <lb/><hi rend="rune">U</hi> wæs geara geogoðhades glæm.
1424 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1266"/>
1425 <lb/>Nu synt geardagas æfter fyrstmearce forð gewitene, lifwynne
1426 <lb/>geliden, swa <hi rend="rune">L</hi> toglideð, flodas gefysde.
1427 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1269"/>
1428 <lb/><hi rend="rune">F</hi> æghwam bið læne under lyfte; landes frætwe gewitaþ
1429 <lb/>under wolcnum winde geliccost, þonne he for hæleðum hlud
1430 <lb/>astigeð, wæðeð be wolcnum, wedende færeð
1431 <lb/>ond eft semninga swige gewyrðeð, in nedcleofan
1432 <lb/>nearwe geheaðrod, þream forþrycced.
1433 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1277"/>
1434 <lb/>Swa <supplied resp="#TorontoCorpus">a</supplied> þeos world eall gewiteð, ond eac swa some þe hire
1435 <lb/>on wurdon atydrede, tionleg nimeð, ðonne dryhten sylf
1436 <lb/>dom geseceð engla weorude.
1437 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1281"/>
1438 <lb/>Sceall æghwylc ðær reordberendra riht gehyran dæda
1439 <lb/>gehwylcra þurh þæs deman muð, ond worda swa same
1440 <lb/>wed gesyllan, eallra unsnyttro ær gesprecenra, þristra
1441 <lb/>geþonca.
1442 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1286"/>
1443 <lb/>þonne on þreo dæleð in fyres feng folc anra gehwylc, þara
1444 <lb/>þe gewurdon on widan feore ofer sidne grund.
1445 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1289"/>
1446 <lb/>Soðfæste bioð yfemest in þam ade, eadigra gedryht, duguð
1447 <lb/>domgeorne, swa hie adreogan magon
1448 <pb n="102"/>
1449 <lb/>ond butan earfeðum eaðe geþolian, modigra mægen.
1450 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1293"/>
1451 <lb/>Him gemetgaþ eall <supplied resp="#TorontoCorpus">ældes</supplied> leoma, swa him eðost bið,
1452 <lb/>sylfum geseftost.
1453 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1295"/>
1454 <lb/>Synfulle beoð, mane gemengde, in ðam midle þread, hæleð
1455 <lb/>higegeomre, in hatne wylm, þrosme beþehte.
1456 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1298"/>
1457 <lb/>Bið se þridda dæl, awyrgede womsceaðan, in þæs wylmes
1458 <lb/>grund, lease leodhatan, lige befæsted þurh ærgewyrht,
1459 <lb/>arleasra sceolu, in gleda gripe.
1460 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1302"/>
1461 <lb/>Gode no syððan of ðam morðorhofe in gemynd cumað,
1462 <lb/>wuldorcyninge, ac hie worpene beoð of ðam heaðuwylme
1463 <lb/>in hellegrund, torngeniðlan.
1464 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1306"/>
1465 <lb/>Bið þam twam dælum ungelice.
1466 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1307"/>
1467 <lb/>Moton engla frean geseon, sigora god.
1468 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1308"/>
1469 <lb/>Hie asodene beoð, asundrod fram synnum, swa smæte gold þæt
1470 <lb/>in wylme bið womma gehwylces þurh ofnes
1471 <lb/>fyr eall geclænsod, amered ond gemylted.
1472 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1312"/>
1473 <lb/>Swa bið þara manna ælc ascyred ond asceaden scylda
1474 <lb/>gehwylcre, deopra firena, þurh þæs domes fyr.
1475 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1315"/>
1476 <lb/>Moton þonne siðþan sybbe brucan, eces eadwelan.
1477 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1316"/>
1478 <lb/>Him bið engla weard milde ond bliðe, þæs ðe hie mana
1479 <lb/>gehwylc forsawon, synna weorc, ond to suna metudes
1480 <lb/>wordum cleopodon.
1481 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1319"/>
1482 <lb/>Forðan hie nu on wlite scinaþ englum gelice, yrfes brucaþ
1483 <lb/>wuldorcyninges to widan feore.
1484 <milestone type="Toronto" unit="record" n="1321"/>
1485 <lb/>Amen.</p>
1486 </div>
1487 </body>
1488 </text>
1489</TEI>