1A3.4

page 94

2

THE PHOENIX

    
3Hæbbe ic gefrugnen þætte is feor heonan eastdælum on
4æþelast londa, firum gefræge.
5Nis se foldan sceat ofer middangeard mongum gefere
6folcagendra, ac he afyrred is þurh meotudes meaht
7manfremmendum.
8Wlitig is se wong eall, wynnum geblissad mid þam fægrestum
9foldan stencum.
10ænlic is þæt iglond, æþele se wyrhta, modig, meahtum
11spedig, se þa moldan gesette.
12ðær bið oft open eadgum togeanes onhliden hleoþra wyn,
13heofonrices duru.
14þæt is wynsum wong, wealdas grene, rume under roderum.
15Ne mæg þær ren ne snaw, ne forstes fnæst, ne fyres blæst,
16ne hægles hryre, ne hrimes dryre, ne sunnan
17hætu, ne sincaldu, ne wearm weder, ne winterscur wihte
18gewyrdan, ac se wong seomað eadig ond onsund.
19Is þæt æþele lond blostmum geblowen.
20Beorgas þær ne muntas steape ne stondað, ne stanclifu heah
21hlifiað, swa her mid us, ne dene ne dalu
22ne dunscrafu, hlæwas ne hlincas, ne þær hleonað oo
23unsmeþes wiht, ac se æþela feld wridað under wolcnum,
24wynnum geblowen.
25Is þæt torhte lond twelfum herra, folde fæðmrimes, swa us
26gefreogum gleawe witgan þurh wisdom on gewritum cyþað,

page 95

27þonne ænig þara beorga þe her beorhte mid
28us hea hlifiað under heofontunglum.
29Smylte is se sigewong; sunbearo lixeð, wuduholt wynlic.
30Wæstmas ne dreosað, beorhte blede, ac þa beamas a grene
31stondað, swa him god bibead.
32Wintres ond sumeres wudu bið gelice bledum gehongen; næfre
33brosniað leaf under lyfte, ne him lig sceþeð
34æfre to ealdre, ærþon edwenden worulde geweorðe.
35Swa iu wætres þrym ealne middangeard mereflod þeahte,
36eorþan ymbhwyrft, þa se æþela wong, æghwæs onsund,
37wið yðfare gehealden stod hreora wæga, eadig,
38unwemme, þurh est godes; bideð swa geblowen oð
39bæles cyme, dryhtnes domes, þonne deaðræced, hæleþa
40heolstorcofan, onhliden weorþað.
41Nis þær on þam londe laðgeniðla, ne wop ne wracu,
42weatacen nan, yldu ne yrmðu ne se enga deað, ne lifes
43lyre, ne laþes cyme, ne synn ne sacu ne sarwracu, ne
44wædle gewin, ne welan onsyn, ne sorg ne slæp
45ne swar leger, ne wintergeweorp, ne wedra gebregd, hreoh
46under heofonum, ne se hearda forst, caldum
47cylegicelum, cnyseð ænigne.
48þær ne hægl ne hrim hreosað to foldan, ne windig wolcen,
49ne þær wæter fealleþ, lyfte gebysgad, ac þær
50lagustreamas, wundrum wrætlice, wyllan onspringað
51fægrum flodwylmum .
52Foldan leccaþ wæter wynsumu of þæs wuda midle; þa monþa
53gehwam of þære moldan tyrf

page 96

54brimcald brecað,
55bearo ealne geondfarað, þragum þrymlice.
56Is þæt þeodnes gebod, þætte twelf siþum þæt tirfæste
57lond geondlace lagufloda wynn.
58Sindon þa bearwas bledum gehongne , wlitigum wæstmum,
59þær no waniað o, halge under heofonum, holtes frætwe.
60Ne feallað þær on foldan fealwe blostman, wudubeama wlite,
61ac þær wrætlice on þam treowum symle telgan
62gehladene, ofett edniwe, in ealle tid on þam græswonge
63grene stondaþ, gehroden hyhtlice haliges
64meahtum, beorhtast bearwa.
65No gebrocen weorþeð holt on hiwe, þær se halga stenc
66wunaþ geond wynlond; þæt onwended ne bið æfre
67to ealdre, ærþon endige frod fyrngeweorc se hit on frymþe
68gescop.
69ðone wudu weardaþ wundrum fæger fugel feþrum strong, se is
70fenix haten.
71þær se anhaga eard bihealdeþ, deormod drohtað; næfre him
72deaþ sceþeð on þam willwonge, þenden woruld stondeþ.
73Se sceal þære sunnan sið behealdan ond ongean cuman godes
74condelle, glædum gimme, georne bewitigan,
75hwonne up cyme æþelast tungla ofer yðmere estan lixan,
76fæder fyrngeweorc frætwum blican, torht tacen godes.
77Tungol beoþ ahyded, gewiten under waþeman westdælas on,
78bideglad on dægred, ond seo deorce niht won
79gewiteð; þonne waþum strong fugel feþrum wlonc on
80firgenstream under lyft, ofer lagu locað georne,
81hwonne up cyme eastan glidan

page 97

82ofer sidne sæ swegles
83leoma.
84Swa se æþela fugel æt þam æspringe wlitigfæst wunað
85wyllestreamas, þær se tireadga twelf siþum hine
86bibaþað in þam burnan ær þæs beacnes cyme,
87sweglcondelle, ond symle swa oft of þam wilsuman
88wyllgespryngum brimcald beorgeð æt baða gehwylcum.
89Siþþan hine sylfne æfter sundplegan heahmod hefeð on
90heanne beam, þonan yþast mæg on eastwegum sið
91bihealdan, hwonne swegles tapur ofer holmþræce hædre
92blice, leohtes leoma.
93Lond beoð gefrætwad, woruld gewlitegad, siþþan wuldres gim
94ofer geofones gong grund gescineþ geond
95middangeard, mærost tungla.
96Sona swa seo sunne sealte streamas hea oferhlifað, swa se
97haswa fugel beorht of þæs bearwes beame gewiteð,
98fareð feþrum snell flyhte on lyfte, swinsað ond
99singeð swegle togeanes .
100ðonne bið swa fæger fugles gebæru, onbryrded breostsefa,
101blissum hremig ; wrixleð woðcræfte wundorlicor
102beorhtan reorde, þonne æfre byre monnes hyrde under
103heofonum, siþþan heahcyning, wuldres wyrhta,
104woruld staþelode, heofon ond eorþan.
105Biþ þæs hleoðres sweg eallum songcræftum swetra ond
106wlitigra ond wynsumra wrenca gehwylcum.
107Ne magon þam breahtme byman ne hornas, ne hearpan hlyn, ne
108hæleþa stefn ænges on eorþan, ne organan,

page 98

109sweghleoþres geswin, ne swanes feðre, ne ænig þara
110dreama þe dryhten gescop gumum to gliwe in þas
111geomran woruld.
112Singeð swa ond swinsað sælum geblissad, oþþæt seo sunne
113on suðrodor sæged weorþeð.
114þonne swiað he ond hlyst gefeð, heafde onbrygdeð, þrist,
115þonces gleaw, ond þriwa ascæceð feþre flyhthwate;
116fugol bið geswiged.
117Symle he twelf siþum tida gemearcað dæges ond nihtes.
118Swa gedemed is bearwes bigengan , þæt he þær brucan mot
119wonges mid willum, ond welan neotan, lifes
120ond lissa, londes frætwa, oþþæt he þusende þisses lifes,
121wudubearwes weard, wintra gebideþ.
122ðonne bið gehefgad haswigfeðra, gomol, gearum frod,
123grene eorðan aflyhð, fugla wyn , foldan geblowene,
124ond þonne geseceð side rice middangeardes, þær no men
125bugað eard ond eþel.
126þær he ealdordom onfehð foremihtig ofer fugla cynn,
127geþungen on þeode, ond þrage mid him westen weardað.
128þonne waþum strong west gewiteð wintrum gebysgad fleogan
129feþrum snel.
130Fuglas þringað utan ymbe æþelne; æghwylc wille wesan
131þegn ond þeow þeodne mærum, oþþæt hy gesecað syrwara
132lond corðra mæste.
133Him se clæna þær oðscufeð scearplice, þæt he in scade
134weardað, on wudubearwe, weste stowe, biholene
135ond bihydde hæleþa monegum.

page 99

136ðær he heanne beam on holtwuda wunað ond weardað, wyrtum
137fæstne under heofunhrofe , þone hatað men Fenix
138on foldan, of þæs fugles noman.
139Hafað þam treowe forgiefen tirmeahtig cyning, meotud
140moncynnes, mine gefræge, þæt se ana is ealra beama
141on eorðwege uplædendra beorhtast geblowen; ne mæg him
142bitres wiht scyldum sceððan, ac gescylded
143a wunað ungewyrded, þenden woruld stondeð.
144ðonne wind ligeð, weder bið fæger, hluttor heofones gim
145halig scineð, beoð wolcen towegen, wætra þryþe
146stille stondað, biþ storma gehwylc aswefed under
147swegle, suþan bliceð wedercondel wearm, weorodum
148lyhteð, ðonne on þam telgum timbran onginneð, nest
149gearwian.
150Bið him neod micel þæt he þa yldu ofestum mote þurh
151gewittes wylm wendan to life, feorg geong onfon.
152þonne feor ond neah þa swetestan somnað ond gædrað wyrta
153wynsume ond wudubleda to þam eardstede, æþelstenca
154gehwone, wyrta wynsumra, þe wuldorcyning, fæder
155frymða gehwæs, ofer foldan gescop to indryhtum
156ælda cynne, swetes under swegle.
157þær he sylf biereð in þæt treow innan torhte frætwe;
158þær se wilda fugel in þam westenne ofer heanne
159beam hus getimbreð, wlitig ond wynsum, ond gewicað þær
160sylf in þam solere, ond ymbseteð utan in þam
161leafsceade lic ond feþre

page 100

162on healfa gehware halgum stencum
163ond þam æþelestum eorþan bledum.
164Siteð siþes fus.
165þonne swegles gim on sumeres tid, sunne hatost, ofer sceadu
166scineð ond gesceapu dreogeð, woruld geondwliteð,
167þonne weorðeð his hus onhæted þurh hador
168swegl.
169Wyrta wearmiað, willsele stymeð swetum swæccum, þonne on
170swole byrneð þurh fyres feng fugel mid neste.
171Bæl bið onæled.
172þonne brond þeceð heorodreorges hus, hreoh onetteð,
173fealo lig feormað ond fenix byrneð, fyrngearum
174frod.
175þonne fyr þigeð lænne lichoman; lif bið on siðe, fæges
176feorhhord, þonne flæsc ond ban adleg æleð.
177Hwæþre him eft cymeð æfter fyrstmearce feorh edniwe,
178siþþan þa yslan eft onginnað æfter ligþræce lucan
179togædre, geclungne to cleowenne.
180þonne clæne bið beorhtast nesta, bæle forgrunden
181heaþorofes hof; hra bið acolad, banfæt gebrocen, ond
182se bryne sweþrað.
183þonne of þam ade æples gelicnes on þære ascan bið eft
184gemeted, of þam weaxeð wyrm, wundrum fæger, swylce
185he of ægerum ut alæde, scir of scylle.
186þonne on sceade weaxeð, þæt he ærest bið swylce earnes
187brid, fæger fugeltimber; ðonne furþor gin wridað
188on wynnum, þæt he bið wæstmum gelic ealdum earne,
189and æfter þon feþrum gefrætwad, swylc he æt
190frymðe wæs, beorht geblowen.
191þonne bræd weorþeð eal edniwe eft acenned,

page 101

192synnum
193asundrad, sumes onlice swa mon to ondleofne eorðan
194wæstmas on hærfeste ham gelædeð, wiste wynsume, ær
195wintres cyme, on rypes timan, þy læs hi renes
196scur awyrde under wolcnum.
197þær hi wraðe metað, fodorþege gefean , þonne forst
198ond snaw mid ofermægne eorþan þeccað wintergewædum.
199Of þam wæstmum sceal eorla eadwela eft alædan þurh
200cornes gecynd, þe ær clæne bið sæd onsawen.
201þonne sunnan glæm on lenctenne, lifes tacen, weceð
202woruldgestreon, þæt þa wæstmas beoð þurh agne gecynd
203eft acende, foldan frætwe.
204Swa se fugel weorþeð, gomel æfter gearum, geong edniwe,
205flæsce bifongen.
206No he foddor þigeð, mete on moldan, nemne meledeawes dæl
207gebyrge, se dreoseð oft æt middre nihte; bi
208þon se modga his feorh afedeð, oþþæt fyrngesetu, agenne
209eard, eft geseceð.
210þonne bið aweaxen wyrtum in gemonge fugel feþrum deal.
211feorh bið niwe, geong, geofona ful, þonne he of greote his
212lic leoþucræftig, þæt ær lig fornom, somnað,
213swoles lafe, searwum gegædrað ban gebrosnad, æfter
214bælþræce, ond þonne gebringeð ban ond yslan,
215ades lafe, eft ætsomne, ond þonne þæt wælreaf wyrtum
216biteldeð, fægre gefrætwed.
217ðonne afysed bið agenne eard eft to secan.
218þonne fotum ymbfehð fyres lafe, clam biclyppeð, ond his
219cyþþu eft,

page 102

220sunbeorht gesetu, seceð on wynnum,
221eadig eþellond.
222Eall bið geniwad feorh ond feþerhoma, swa he æt frymþe
223wæs, þa hine ærest god on þone æþelan wong sigorfæst
224sette.
225He his sylfes þær ban gebringeð, þa ær brondes wylm on
226beorhstede bæle forþylmde, ascan to eacan.
227þonne eal geador bebyrgeð beaducræftig ban ond yslan on
228þam ealonde.
229Bið him edniwe þære sunnan segn , þonne swegles leoht,
230gimma gladost, ofer garsecg up, æþeltungla wyn,
231eastan lixeð.
232Is se fugel fæger forweard hiwe, bleobrygdum fag ymb þa
233breost foran.
234Is him þæt heafod hindan grene, wrætlice wrixled wurman
235geblonden.
236þonne is se finta fægre gedæled, sum brun, sum basu, sum
237blacum splottum searolice beseted.
238Sindon þa fiþru hwit hindanweard, ond se hals grene
239nioþoweard ond ufeweard, ond þæt nebb lixeð swa
240glæs oþþe gim, geaflas scyne innan ond utan.
241Is seo eaggebyrd stearc ond hiwe stane gelicast, gladum gimme,
242þonne in goldfate smiþa orþoncum biseted weorþeð.
243Is ymb þone sweoran, swylce sunnan hring, beaga beorhtast
244brogden feðrum.
245Wrætlic is seo womb neoþan, wundrum fæger, scir ond scyne.
246Is se scyld ufan frætwum gefeged ofer þæs fugles bæc.
247Sindon þa scancan scyllum biweaxen, fealwe fotas.
248Se fugel is on hiwe æghwæs ænlic, onlicost pean, wynnum
249geweaxen, þæs gewritu secgað.

page 103

250Nis he hinderweard, ne hygegælsa, swar ne swongor, swa sume
251fuglas, þa þe late þurh lyft lacað fiþrum,
252ac he is snel ond swift ond swiþe leoht, wlitig ond
253wynsum, wuldre gemearcad.
254Ece is se æþeling se þe him þæt ead gefeð.
255þonne he gewiteð wongas secan, his ealdne eard, of þisse
256eþeltyrf.
257Swa se fugel fleogeð, folcum oðeaweð mongum monna geond
258middangeard, þonne somniað suþan ond norþan,
259eastan ond westan, eoredciestum, farað feorran ond nean
260folca þryþum þær hi sceawiaþ scyppendes
261giefe fægre on þam fugle, swa him æt fruman sette sigora
262soðcyning sellicran gecynd, frætwe fægerran
263ofer fugla cyn.
264ðonne wundriað weras ofer eorþan wlite ond wæstma, ond
265gewritum cyþað, mundum mearciað on marmstane
266hwonne se dæg ond seo tid dryhtum geeawe frætwe
267flyhthwates.
268ðonne fugla cynn on healfa gehwone heapum þringað,
269sigað sidwegum, songe lofiað, mærað modigne meaglum
270reordum, ond swa þone halgan hringe beteldað flyhte on
271lyfte; fenix biþ on middum, þreatum biþrungen.
272þeoda wlitað, wundrum wafiað , hu seo wilgedryht wildne
273weorþiað, worn æfter oþrum, cræftum cyþað ond
274for cyning mærað leofne leodfruman, lædað mid wynnum
275æþelne to earde, oþþæt se anhoga oðfleogeð,
276feþrum snel, þæt him gefylgan ne mæg

page 104

277drymendra gedryht,
278þonne duguða wyn of þisse eorþan tyrf eþel
279seceð.
280Swa se gesæliga æfter swylthwile his ealdcyðþe eft
281geneosað, fægre foldan.
282Fugelas cyrrað from þam guðfrecan geomormode eft to earde.
283þonne se æþeling bið giong in geardum.
284God ana wat, cyning ælmihtig, hu his gecynde bið, wifhades
285þe weres; þæt ne wat ænig monna cynnes,
286butan meotod ana, hu þa wisan sind wundorlice, fæger
287fyrngesceap, ymb þæs fugles gebyrd.
288þær se eadga mot eardes neotan, wyllestreama wuduholtum in,
289wunian in wonge, oþþæt wintra bið þusend urnen.
290þonne him weorþeð ende lifes; hine ad þeceð þurh
291æledfyr.
292Hwæþre eft cymeð aweaht wrætlice wundrum to life.
293Forþon he drusende deað ne bisorgað, sare swyltcwale, þe
294him symle wat æfter ligþræce lif edniwe, feorh
295æfter fylle , þonne fromlice þurh briddes had
296gebreadad weorðeð eft of ascan, edgeong weseð under
297swegles hleo.
298Bið him self gehwæðer sunu ond swæs fæder, ond symle eac
299eft yrfeweard ealdre lafe.
300Forgeaf him se meahta moncynnes fruma þæt he swa wrætlice
301weorþan sceolde eft þæt ilce þæt he ær þon
302wæs, feþrum bifongen, þeah hine fyr nime.
303Swa þæt ece lif eadigra gehwylc æfter sarwræce sylf
304geceoseð þurh deorcne deað, þæt he dryhtnes mot

page 105

305æfter geardagum geofona neotan on sindreamum, ond siþþan a
306wunian in wuldre weorca to leane.
307þisses fugles gecynd fela gelices bi þam gecornum Cristes
308þegnum beacnað in burgum, hu hi beorhtne
309gefean þurh fæder fultum on þas frecnan tid healdaþ under
310heofonum, ond him heanne blæd in þam uplican
311eðle gestrynaþ.
312Habbaþ we geascad þæt se ælmihtiga worhte wer ond wif
313þurh his wundra sped, ond hi þa gesette on þone
314selestan foldan sceata , þone fira bearn nemnað
315neorxnawong, þær him nænges wæs eades onsyn, þenden
316eces word, halges hleoþorcwide, healdan woldan on þam
317niwan gefean.
318þær him niþ gescod, ealdfeondes æfest, se him æt gebead,
319beames blede, þæt hi bu þegun æppel unrædum
320ofer est godes, byrgdon forbodene.
321þær him bitter wearð yrmþu æfter æte ond hyra eaferum
322swa, sarlic symbel sunum ond dohtrum.
323Wurdon teonlice toþas idge ageald æfter gylte.
324Hæfdon godes yrre, bittre bealosorge.
325þæs þa byre siþþan gyrne onguldon, þe hi þæt gyfl
326þegun ofer eces word.
327Forþon hy eðles wyn geomormode ofgiefan sceoldon þurh
328nædran niþ, þa heo nearwe biswac yldran usse
329in ærdagum þurh fæcne ferð, þæt hi feor þonan in þas
330deaðdene drohtað sohton, sorgfulran gesetu.
331Him wearð selle lif heolstre bihyded, ond se halga wong þurh
332feondes searo fæste bityned

page 106

333wintra mengu, oþþæt wuldorcyning þurh his hidercyme halgum
334togeanes , moncynnes gefea, meþra frefrend, ond se
335anga hyht, eft ontynde.
336Is þon gelicast, þæs þe us leorneras wordum secgað,
337ond writu cyþað, þisses fugles gefær, þonne frod
338ofgiefeð eard ond eþel, ond geealdad bið.
339Gewiteð werigmod, wintrum gebysgad, þær he holtes hleo heah
340gemeteð, in þam he getimbreð tanum ond
341wyrtum þam æþelestum eardwic niwe, nest on bearwe.
342Bið him neod micel þæt he feorhgeong eft onfon mote þurh
343liges blæst lif æfter deaþe, edgeong wesan,
344ond his ealdcyðþu, sunbeorht gesetu, secan mote æfter
345fyrbaðe.
346Swa ða foregengan, yldran usse, anforleton þone wlitigan
347wong ond wuldres setl, leoflic on laste, tugon
348longne sið in hearmra hond, þær him hettende, earme
349aglæcan, oft gescodan.
350Wæron hwæþre monge, þa þe meotude wel gehyrdun under
351heofonum halgum ðeawum, dædum domlicum, þæt him
352dryhten wearð, heofona heahcyning, hold on mode.
353ðæt is se hea beam in þam halge nu wic weardiað, þær him
354wihte ne mæg ealdfeonda nan atre sceþþan,
355facnes tacne, on þas frecnan tid.
356þær him nest wyrceð wið niþa gehwam dædum domlicum
357dryhtnes cempa, þonne he ælmessan earmum dæleð,
358dugeþa leasum, ond him dryhten gecygð, fæder on fultum,
359forð onetteð,

page 107

360lænan lifes leahtras dwæsceþ,
361mirce mandæde, healdeð meotudes æ beald in breostum, ond
362gebedu seceð clænum gehygdum, ond his cneo
363bigeð æþele to eorþan, flyhð yfla gehwylc, grimme
364gieltas, for godes egsan, glædmod gyrneð þæt he
365godra mæst dæda gefremme.
366þam biþ dryhten scyld in siþa gehwane, sigora waldend,
367weoruda wilgiefa.
368þis þa wyrta sind, wæstma blede, þa se wilda fugel somnað
369under swegle side ond wide to his wicstowe,
370þær he wundrum fæst wið niþa gehwam nest gewyrceð.
371Swa nu in þam wicum willan fremmað mode ond mægne meotudes
372cempan, mærða tilgað; þæs him meorde wile
373ece ælmihtig eadge forgildan.
374Beoð him of þam wyrtum wic gestaþelad in wuldres byrig
375weorca to leane, þæs þe hi geheoldan halge lare
376hate æt heortan , hige weallende dæges ond nihtes
377dryhten lufiað, leohte geleafan leofne ceosað
378ofer woruldwelan; ne biþ him wynne hyht þæt hy þis læne
379lif long gewunien.
380þus eadig eorl ecan dreames, heofona hames mid heahcyning
381earnað on elne, oþþæt ende cymeð dogorrimes,
382þonne deað nimeð, wiga wælgifre, wæpnum geþryþed,
383ealdor anra gehwæs, ond in eorþan fæðm snude
384sendeð sawlum binumene læne lichoman, þær hi longe
385beoð oð fyres cyme foldan biþeahte.
386ðonne monge beoð on gemot læded

page 108

387fyra cynnes; wile
388fæder engla, sigora soðcyning, seonoþ gehegan, duguða
389dryhten, deman mid ryhte.
390þonne æriste ealle gefremmaþ men on moldan, swa se mihtiga
391cyning beodeð, brego engla, byman stefne
392ofer sidne grund, sawla nergend.
393Bið se deorca deað dryhtnes meahtum eadgum geendad.
394æðele hweorfað, þreatum þringað, þonne þeos woruld,
395scyldwyrcende, in scome byrneð, ade onæled.
396Weorþeð anra gehwylc forht on ferþþe, þonne fyr briceð
397læne londwelan, lig eal þigeð eorðan æhtgestreon,
398æpplede gold gifre forgripeð, grædig swelgeð londes
399frætwe.
400þonne on leoht cymeð ældum þisses in þa openan tid fæger
401ond gefealic fugles tacen, þonne anwald eal
402up astelleð of byrgenum, ban gegædrað, leomu lic
403somod, ond lifes gæst, fore Cristes cneo.
404Cyning þrymlice of his heahsetle halgum scineð, wlitig
405wuldres gim.
406Wel biþ þam þe mot in þa geomran tid gode lician.
407ðær þa lichoman, leahtra clæne, gongað glædmode, gæstas
408hweorfað in banfatu, þonne bryne stigeð heah to heofonum.
409Hat bið monegum egeslic æled, þonne anra gehwylc, soðfæst
410ge synnig, sawel mid lice, from moldgrafum
411seceð meotudes dom, forhtafæred.
412Fyr bið on tihte, æleð uncyste.
413þær þa eadgan beoð

page 109

414æfter wræchwile weorcum bifongen,
415agnum dædum.
416þæt þa æþelan sind wyrta wynsume, mid þam se wilda fugel
417his sylfes nest biseteð utan, þæt hit færinga
418fyre byrneð, forsweleð under sunnan, ond he sylfa mid,
419ond þonne æfter lige lif eft onfehð edniwinga.
420Swa bið anra gehwylc flæsce bifongen fira cynnes, ænlic ond
421edgeong, se þe his agnum her willum gewyrceð
422þæt him wuldorcyning meahtig æt þam mæþle milde
423geweorþeð.
424þonne hleoþriað halge gæstas, sawla soðfæste, song
425ahebbað, clæne ond gecorene, hergað cyninges þrym,
426stefn æfter stefne, stigað to wuldre wlitige gewyrtad mid
427hyra weldædum.
428Beoð þonne amerede monna gæstas, beorhte abywde þurh bryne
429fyres.
430Ne wene þæs ænig ælda cynnes þæt ic lygewordum leoð
431somnige, write woðcræfte.
432Gehyrað witedom Iobes gieddinga.
433þurh gæstes blæd breostum onbryrded, beald reordade, wuldre
434geweorðad.
435he þæt word gecwæð: Ic þæt ne forhycge heortan
436geþoncum, þæt ic in minum neste neobed ceose, hæle
437hrawerig, gewite hean þonan on longne sið, lame bitolden,
438geomor gudæda, in greotes fæðm, ond þonne
439æfter deaþe þurh dryhtnes giefe swa se fugel fenix feorh
440edniwe æfter æriste agan mote, dreamas mid
441dryhten, þær seo deore scolu leofne lofiað.
442Ic þæs lifes ne mæg æfre to ealdre ende gebidan, leohtes
443ond lissa.
444þeah min lic scyle on moldærne molsnad weorþan

page 110

445wyrmum to
446willan, swa þeah weoruda god æfter swylthwile
447sawle alyseð ond in wuldor aweceð.
448Me þæs wen næfre forbirsteð in breostum, ðe ic in brego
449engla forðweardne gefean fæste hæbbe.
450ðus frod guma on fyrndagum gieddade gleawmod, godes spelboda,
451ymb his æriste in ece lif, þæt we þy
452geornor ongietan meahten tirfæst tacen þæt se torhta fugel
453þurh bryne beacnað.
454Bana lafe, ascan ond yslan, ealle gesomnað æfter ligbryne,
455lædeþ siþþan fugel on fotum to frean geardum,
456sunnan togeanes.
457þær hi siþþan forð wuniað wintra fela, wæstmum geniwad,
458ealles edgiong, þær ænig ne mæg in þam leodscype
459læþþum hwopan.
460Swa nu æfter deaðe þurh dryhtnes miht somod siþiaþ sawla
461mid lice, fægre gefrætwed, fugle gelicast,
462in eadwelum æþelum stencum, þær seo soþfæste sunne
463lihteð wlitig ofer weoredum in wuldres byrig.
464ðonne soðfæstum sawlum scineð heah ofer hrofas hælende
465Crist.
466Him folgiað fuglas scyne, beorhte gebredade, blissum hremige,
467in þam gladan ham, gæstas gecorene, ece to ealdre.
468þær him yfle ne mæg fah feond gemah facne sceþþan, ac
469þær lifgað a leohte werede, swa se fugel fenix,
470in freoþu dryhtnes, wlitige in wuldre.
471Weorc anra gehwæs beorhte bliceð in þam bliþan ham
472fore onsyne ecan dryhtnes,

page 111

473symle in sibbe, sunnan gelice.
474þær se beorhta beag, brogden wundrum eorcnanstanum, eadigra
475gehwam hlifað ofer heafde.
476Heafelan lixað, þrymme biþeahte.
477ðeodnes cynegold soðfæstra gehwone sellic glengeð leohte
478in life, þær se longa gefea, ece ond edgeong,
479æfre ne sweþrað, ac hy in wlite wuniað, wuldre
480bitolden fægrum frætwum, mid fæder engla.
481Ne bið him on þam wicum wiht to sorge, wroht ne weþel ne
482gewindagas, hungor se hata ne se hearda þurst,
483yrmþu ne yldo.
484Him se æþela cyning forgifeð goda gehwylc.
485þær gæsta gedryht hælend hergað ond heofoncyninges meahte
486mærsiað, singað metude lof.
487Swinsað sibgedryht swega mæste hædre ymb þæt halge
488heahseld godes, bliþe bletsiað bregu selestan eadge
489mid englum, efenhleoþre þus: Sib si þe, soð god, ond
490snyttrucræft, ond þe þonc sy þrymsittendum
491geongra gyfena, goda gehwylces.
492Micel, unmæte mægnes strengðu , heah ond halig.
493Heofonas sindon fægre gefylled, fæder ælmihtig, ealra
494þrymma þrym, þines wuldres, uppe mid englum ond
495on eorðan somod.
496Gefreoþa usic, frymþa scyppend.
497þu eart fæder ælmihtig in heannesse, heofuna waldend.
498ðus reordiað ryhtfremmende, manes amerede, in þære mæran
499byrig; cyneþrym cyþað, caseres lof singað
500on swegle soðfæstra gedryht, þam anum is ece weorðmynd

page 112

501forð butan ende.
502Næs his frymð æfre, eades ongyn.
503þeah he on eorþan her þurh cildes had cenned wære in
504middangeard, hwæþre his meahta sped heah ofer
505heofonum halig wunade, dom unbryce.
506þeah he deaþes cwealm on rode treow ræfnan sceolde,
507þearlic wite, he þy þriddan dæge æfter lices hryre
508lif eft onfeng þurh fæder fultum.
509Swa fenix beacnað, geong in geardum, godbearnes meaht, þonne
510he of ascan eft onwæcneð in lifes lif, leomum geþungen.
511Swa se hælend us helpe gefremede þurh his lices gedal,
512lif butan ende, swa se fugel swetum his fiþru
513tu ond wynsumum wyrtum gefylleð, fægrum foldwæstmum,
514þonne afysed bið.
515þæt sindon þa word, swa us gewritu secgað, hleoþor
516haligra, þe him to heofonum bið, to þam mildan gode,
517mod afysed in dreama dream, þær hi dryhtne to giefe
518worda ond weorca wynsumne stenc in þa mæran
519gesceaft meotude bringað, in þæt leohte lif.
520Sy him lof symle þurh woruld worulda, ond wuldres blæd, ar
521ond onwald, in þam uplican rodera rice.
522He is on ryht cyning middangeardes ond mægenþrymmes, wuldre
523biwunden in þære wlitigan byrig.
524Hafað us alyfed lucis auctor
525þæt we motun her merueri ,
526goddædum begietan gaudia in celo ,
527þær we motun maxima regna
528secan ond gesittan sedibus altis ,
529lifgan in lisse lucis et pacis ,

page 113

530agan eardinga almae letitię ,
531brucan blæddaga, blandem et mitem
532geseon sigora frean sine fine ,
533ond him lof singan laude perenne ,
534eadge mid englum.
535Alleluia.