1A3.1

page 3

2

CHRIST

3

I

    
4cyninge.
5ðu eart se weallstan þe ða wyrhtan iu wiðwurpon to weorce.
6Wel þe geriseð þæt þu heafod sie healle mærre, ond
7gesomnige side weallas fæste gefoge, flint unbræcne,
8þæt geond eorðbg eall eagna gesihþe wundrien to
9worlde wuldres ealdor.
10Gesweotula nu þurh searocræft þin sylfes weorc, soðfæst,
11sigorbeorht, ond sona forlæt weall wið wealle.
12Nu is þam weorce þearf þæt se cræftga cume ond se
13cyning sylfa, ond þonne gebete, nu gebrosnad is,
14hus under hrofe.
15He þæt hra gescop, leomo læmena; nu sceal liffrea þone
16wergan heap wraþum ahreddan, earme from egsan,
17swa he oft dyde.
18Eala þu reccend ond þu riht cyning, se þe locan
19healdeð, lif ontyneð, eadga upwegas, oþrum forwyrneð
20wlitigan wilsiþes, gif his weorc ne deag.
21Huru we for þearfe þas word sprecað, ond myndgiað þone
22þe mon gescop þæt he ne ete ceose weorðan cearfulra
23þing, þe we in carcerne sittað sorgende, sunnan
24wenað, hwonne us liffrea leoht ontyne,

page 4

25weorðe
26ussum mode to mundboran, ond þæt tydre gewitt tire
27bewinde, gedo usic þæs wyrðe, þe he to wuldre
28forlet, þa we heanlice hweorfan sceoldan to þis enge
29lond, eðle bescyrede.
30Forþon secgan mæg, se ðe soð spriceð, þæt he ahredde,
31þa forhwyrfed wæs, frumcyn fira.
32Wæs seo fæmne geong, mægð manes leas, þe he him to meder
33geceas; þæt wæs geworden butan weres frigum,
34þæt þurh bearnes gebyrd bryd eacen wearð.
35Nænig efenlic þam, ær ne siþþan, in worlde gewearð wifes
36gearnung; þæt degol wæs, dryhtnes geryne.
37Eal giofu gæstlic grundsceat geondspreot; þær wisna fela
38wearð inlihted lare longsume þurh lifes fruman
39þe ær under hoðman biholen lægon, witgena woðsong,
40þa se waldend cwom, se þe reorda gehwæs ryne
41gemiclað ðara þe geneahhe noman scyppendes þurh
42horscne had hergan willað.
43Eala sibbe gesihð, sancta Hierusalem, cynestola cyst, Cristes
44burglond, engla eþelstol, ond þa ane
45in þe saule soðfæstra simle gerestað, wuldrum hremge.
46Næfre wommes tacn in þam eardgearde eawed weorþeð, ac þe
47firina gehwylc feor abugeð, wærgðo ond gewinnes.
48Bist to wuldre full halgan hyhtes, swa þu gehaten eart.
49Sioh nu sylfa þe geond þas sidan gesceaft, swylce rodores
50hrof rume geondwlitan ymb healfa gehwone,
51hu þec heofones cyning siðe geseceð, ond sylf cymeð,
52nimeð eard in þe, swa hit ær gefyrn witgan wisfæste
53wordum sægdon,

page 5

54cyðdon Cristes gebyrd, cwædon þe to
55frofre, burga betlicast.
56Nu is þæt bearn cymen, awæcned to wyrpe weorcum Ebrea,
57bringeð blisse þe, benda onlyseð niþum genedde .
58Nearoþearfe conn, hu se earma sceal are gebidan.
59Eala wifa wynn geond wuldres þrym, fæmne freolicast ofer
60ealne foldan sceat þæs þe æfre sundbuend secgan
61hyrdon, arece us þæt geryne þæt þe of roderum cwom,
62hu þu eacnunge æfre onfenge bearnes þurh
63gebyrde, ond þone gebedscipe æfter monwisan mod ne cuðes.
64Ne we soðlice swylc ne gefrugnan in ærdagum æfre gelimpan,
65þæt ðu in sundurgiefe swylce befenge, ne
66we þære wyrde wenan þurfon toweard in tide.
67Huru treow in þe weorðlicu wunade, nu þu wuldres þrym
68bosme gebære, ond no gebrosnad wearð mægðhad se micla.
69Swa eal manna bearn sorgum sawað, swa eft ripað, cennað to
70cwealme.
71Cwæð sio eadge mæg symle sigores full, sancta Maria: Hwæt
72is þeos wundrung þe ge wafiað, ond geomrende
73gehþum mænað, sunu Solimæ somod his dohtor?
74Fricgað þurh fyrwet hu ic fæmnan had, mund minne geheold,
75ond eac modor gewearð mære meotudes suna.
76Forþan þæt monnum nis cuð geryne, ac Crist onwrah in
77Dauides dyrre mægan þæt is Euan scyld eal forpynded,
78wærgða aworpen, ond gewuldrad is se heanra had.
79Hyht is onfangen þæt nu bletsung mot bæm gemæne,

page 6

80werum ond
81wifum, a to worulde forð in þam uplican
82engla dreame mid soðfæder symle wunian.
83Eala earendel, engla beorhtast, ofer middangeard monnum
84sended, ond soðfæsta sunnan leoma, torht ofer
85tunglas, þu tida gehwane of sylfum þe symle inlihtes.
86Swa þu, god of gode gearo acenned, sunu soþan fæder,
87swegles in wuldre butan anginne æfre wære, swa
88þec nu for þearfum þin agen geweorc bideð þurh byldo,
89þæt þu þa beorhtan us sunnan onsende, ond þe
90sylf cyme þæt ðu inleohte þa þe longe ær, þrosme
91beþeahte ond in þeostrum her, sæton sinneahtes.
92synnum bifealdne deorc deaþes sceadu dreogan sceoldan.
93Nu we hyhtfulle hælo gelyfað þurh þæt word godes weorodum
94brungen, þe on frymðe wæs fæder ælmihtigum
95efenece mid god, ond nu eft gewearð flæsc firena leas,
96þæt seo fæmne gebær geomrum to geoce.
97God wæs mid us gesewen butan synnum; somod eardedon mihtig
98meotudes bearn ond se monnes sunu geþwære
99on þeode.
100We þæs þonc magon secgan sigedryhtne symle bi gewyrhtum,
101þæs þe he hine sylfne us sendan wolde.
102Eala gæsta god, hu þu gleawlice mid noman ryhte nemned
103wære Emmanuhel, swa hit engel gecwæð ærest on Ebresc.
104þæt is eft gereht, rume bi gerynum: Nu is rodera weard,
105god sylfa mid us.
106Swa þæt gomele gefyrn ealra cyninga cyning ond þone clænan
107eac

page 7

108sacerd soðlice sægdon toweard, swa se
109mæra iu, Melchisedech, gleaw in gæste godþrym onwrah eces
110alwaldan.
111Se wæs æ bringend, lara lædend, þam longe his hyhtan
112hidercyme, swa him gehaten wæs, þætte sunu meotudes
113sylfa wolde gefælsian foldan mægðe, swylce grundas
114eac gæstes mægne siþe gesecan.
115Nu hie softe þæs bidon in bendum hwonne bearn godes cwome to
116cearigum.
117Forþon cwædon swa, suslum geslæhte: Nu þu sylfa cum,
118heofones heahcyning.
119Bring us hælolif, werigum witeþeowum, wope forcymenum,
120bitrum brynetearum.
121Is seo bot gelong eal æt þe anum oferþearfum.
122Hæftas hygegeomre hider es : ne læt þe behindan, þonne
123þu heonan cyrre, mænigo þus micle, ac þu miltse
124on us gecyð cynelice, Crist nergende, wuldres æþeling,
125ne læt awyrgde ofer us onwald agan.
126Læf us ecne gefean wuldres þines, þæt þec weorðien,
127weoroda wuldorcyning, þa þu geworhtes ær hondum
128þinum.
129þu in heannissum wunast wideferh mid waldend fæder.
130Eala Ioseph min, Iacobes bearn, mæg Dauides, mæran cyninges,
131nu þu freode scealt fæste gedælan, alætan
132lufan mine.
133Ic lungre eam deope gedrefed, dome bereafod, forðon ic worn
134for þe worde hæbbe sidra sorga ond sarcwida,
135hearmes gehyred, ond me hosp sprecað, tornworda fela.
136Ic tearas sceal

page 8

137geotan geomormod.
138God eaþe mæg gehælan hygesorge heortan minre, afrefran
139feasceaftne.
140Eala fæmne geong, mægð Maria.
141Hwæt bemurnest ðu, cleopast cearigende?
142Ne ic culpan in þe, incan ænigne, æfre onfunde, womma
143geworhtra, ond þu þa word spricest swa þu sylfa
144sie synna gehwylcre firena gefylled.
145Ic to fela hæbbe þæs byrdscypes bealwa onfongen.
146Hu mæg ic ladigan laþan spræce, oþþe ondsware ænige
147findan wraþum towiþere?
148Is þæt wide cuð þæt ic of þam torhtan temple dryhtnes
149onfeng freolice fæmnan clæne, womma lease, ond
150nu gehwyrfed is þurh nathwylces.
151Me nawþer deag, secge ne swige.
152Gif ic soð sprece, þonne sceal Dauides dohtor sweltan,
153stanum astyrfed.
154Gen strengre is þæt ic morþor hele; scyle manswara, laþ
155leoda gehwam lifgan siþþan, fracoð in folcum.
156þa seo fæmne onwrah ryhtgeryno, ond þus reordade: Soð ic
157secge þurh sunu meotudes, gæsta geocend, þæt
158ic gen ne conn þurh gemæcscipe monnes ower, ænges on
159eorðan, ac me eaden wearð, geongre in geardum,
160þæt me Gabrihel, heofones heagengel, hælo gebodade.
161Sægde soðlice þæt me swegles gæst leoman onlyhte, sceolde
162ic lifes þrym geberan, beorhtne sunu, bearn
163eacen godes, torhtes tirfruman .
164Nu ic his tempel eam gefremed butan facne, in me frofre gæst
165geeardode.
166Nu þu ealle forlæt sare sorgceare.
167Saga ecne þonc

page 9

168mærum meotodes sunu þæt ic his modor
169gewearð, fæmne forð seþeah, ond þu fæder cweden
170woruldcund bi wene; sceolde witedom in him sylfum beon soðe
171gefylled.
172Eala þu soða ond þu sibsuma ealra cyninga cyning, Crist
173ælmihtig, hu þu ær wære eallum geworden worulde
174þrymmum mid þinne wuldorfæder cild acenned þurh his
175cræft ond meaht.
176Nis ænig nu eorl under lyfte, secg searoþoncol, to þæs
177swiðe gleaw þe þæt asecgan mæge sundbuendum,
178areccan mid ryhte, hu þe rodera weard æt frymðe genom him
179to freobearne.
180þæt wæs þara þinga þe her þeoda cynn gefrugnen mid
181folcum æt fruman ærest geworden under wolcnum,
182þæt witig god, lifes ordfruma, leoht ond þystro gedælde
183dryhtlice, ond him wæs domes geweald, ond þa
184wisan abead weoroda ealdor: Nu sie geworden forþ a to widan
185feore leoht, lixende gefea, lifgendra
186gehwam þe in cneorissum cende weorðen.
187Ond þa sona gelomp, þa hit swa sceolde, leoma leohtade leoda
188mægþum, torht mid tunglum, æfter þon tida
189bigong.
190Sylfa sette þæt þu sunu wære efeneardigende mid þinne
191engan frean ærþon oht þisses æfre gewurde.
192þu eart seo snyttro þe þas sidan gesceaft mid þi waldende
193worhtes ealle.
194Forþon nis ænig þæs horsc, ne þæs hygecræftig, þe þin
195fromcyn mæge fira bearnum sweotule geseþan.
196Cum, nu, sigores weard, meotod moncynnes, ond þine miltse
197her arfæst ywe.
198Us is eallum neod þæt we þin medrencynn motan cunnan,

page 10

199ryhtgeryno, nu we areccan ne mægon þæt fædrencynn
200fier owihte.
201þu þisne middangeard milde geblissa þurh ðinne hercyme,
202hælende Crist, ond þa gyldnan geatu, þe in
203geardagum ful longe ær bilocen stodan, heofona heahfrea, hat
204ontynan, ond usic þonne gesece þurh þin
205sylfes gong eaðmod to eorþan.
206Us is þinra arna þearf.
207Hafað se awyrgda wulf tostenced, deor dædscua, dryhten, þin
208eowde, wide towrecene.
209þæt ðu, waldend, ær blode gebohtes, þæt se bealofulla
210hyneð heardlice, ond him on hæft nimeð ofer usse
211nioda lust.
212Forþon we, nergend, þe biddað geornlice breostgehygdum
213þæt þu hrædlice helpe gefremme wergum wreccan,
214þæt se wites bona in helle grund hean gedreose, ond þin
215hondgeweorc, hæleþa scyppend, mote arisan
216ond on ryht cuman to þam upcundan æþelan rice, þonan us
217ær þurh synlust se swearta gæst forteah ond
218fortylde, þæt we, tires wone, a butan ende sculon ermþu
219dreogan, butan þu usic þon ofostlicor, ece
220dryhten, æt þam leodsceaþan, lifgende god, helm alwihta,
221hreddan wille.
222Eala þu mæra middangeardes seo clæneste cwen ofer eorþan
223þara þe gewurde to widan feore, hu þec mid
224ryhte ealle reordberend hatað ond secgað, hæleð geond
225foldan, bliþe mode, þæt þu bryd sie þæs selestan
226swegles bryttan.
227Swylce þa hyhstan on heofonum eac,

page 11

228Cristes þegnas, cweþað
229ond singað þæt þu sie hlæfdige halgum meahtum
230wuldorweorudes, ond worldcundra hada under heofonum,
231ond helwara.
232Forþon þu þæt ana ealra monna geþohtest þrymlice,
233þristhycgende, þæt þu þinne mægðhad meotude brohtes,
234sealdes butan synnum.
235Nan swylc ne cwom ænig oþer ofer ealle men, bryd beaga
236hroden, þe þa beorhtan lac to heofonhame hlutre
237mode siþþan sende.
238Forðon heht sigores fruma his heahbodan hider gefleogan of
239his mægenþrymme ond þe meahta sped snude
240cyðan, þæt þu sunu dryhtnes þurh clæne gebyrd cennan
241sceolde monnum to miltse, ond þe, Maria, forð
242efne unwemme a gehealdan .
243Eac we þæt gefrugnon, þæt gefyrn bi þe soðfæst sægde
244sum woðbora in ealddagum, Esaias, þæt he wære
245gelæded þæt he lifes gesteald in þam ecan ham eal
246sceawode.
247Wlat þa swa wisfæst witga geond þeodland oþþæt he
248gestarode þær gestaþelad wæs æþelic ingong.
249Eal wæs gebunden deoran since duru ormæte, wundurclommum
250bewriþen.
251Wende swiðe þæt ænig elda æfre ne meahte swa
252fæstlice forescyttelsas on ecnesse o inhebban , oþþe
253ðæs ceasterhlides clustor onlucan, ær him godes engel þurh
254glædne geþonc þa wisan onwrah ond þæt word
255acwæð: Ic þe mæg secgan þæt soð gewearð þæt ðas
256gyldnan gatu giet sume siþe

page 12

257god sylf wile gæstes
258mægne gefælsian, fæder ælmihtig, ond þurh þa fæstan
259locu foldan neosan, ond hio þonne æfter him ece
260stondað simle singales swa beclysed þæt nænig oþer,
261nymðe nergend god, hy æfre ma eft onluceð.
262Nu þæt is gefylled þæt se froda þa mid eagum þær on
263wlatade.
264þu eart þæt wealldor, þurh þe waldend frea æne on þas
265eorðan ut siðade, ond efne swa þec gemette, meahtum
266gehrodene, clæne ond gecorene, Crist ælmihtig.
267Swa ðe æfter him engla þeoden eft unmæle ælces þinges
268lioþucægan bileac, lifes brytta.
269Iowa us nu þa are þe se engel þe, godes spelboda, Gabriel
270brohte
271Huru þæs biddað burgsittende þæt ðu þa frofre folcum
272cyðe, þinre sylfre sunu.
273Siþþan we motan anmodlice ealle hyhtan, nu we on þæt
274bearn foran breostum stariað.
275Geþinga us nu þristum wordum þæt he us ne læte leng
276owihte in þisse deaðdene gedwolan hyran, ac þæt
277he usic geferge in fæder rice, þær we sorglease siþþan
278motan wunigan in wuldre mid weoroda god.
279Eala þu halga heofona dryhten, þu mid fæder þinne gefyrn
280wære efenwesende in þam æþelan ham.
281Næs ænig þa giet engel geworden, ne þæs miclan
282mægenþrymmes nan ðe in roderum up rice biwitigað, þeodnes
283þryðgesteald ond his þegnunga,

page 13

284þa þu ærest wære
285mid þone ecan frean sylf settende þas sidan gesceaft,
286brade brytengrundas.
287Bæm inc is gemæne heahgæst hleofæst.
288We þe, hælend Crist, þurh eaðmedu ealle biddað þæt þu
289gehyre hæfta stefne, þinra niedþiowa , nergende
290god, hu we sind geswencte þurh ure sylfra gewill.
291Habbað wræcmæcgas wergan gæstas, hetlen helsceaþa, hearde
292genyrwad , gebunden bealorapum.
293Is seo bot gelong eall æt þe anum, ece dryhten.
294Hreowcearigum help, þæt þin hidercyme afrefre feasceafte,
295þeah we fæhþo wið þec þurh firena lust gefremed
296hæbben.
297Ara nu onbehtum ond usse yrmþa geþenc, hu we
298tealtrigað tydran mode, hwearfiað heanlice.
299Cym nu, hæleþa cyning, ne lata to lange.
300Us is lissa þearf, þæt þu us ahredde ond us hælogiefe
301soðfæst sylle, þæt we siþþan forð þa sellan þing
302symle moten geþeon on þeode, þinne willan.
303Eala seo wlitige, weorðmynda full, heah ond halig, heofoncund
304þrynes, brade geblissad geond brytenwongas
305þa mid ryhte sculon reordberende, earme eorðware ealle
306mægene hergan healice, nu us hælend god
307wærfæst onwrah þæt we hine witan moton.
308Forþon hy, dædhwæte, dome geswiðde, þæt soðfæste
309seraphinnes cynn, uppe mid englum a bremende, unaþreotendum
310þrymmum singað ful healice hludan stefne, fægre
311feor ond neah.
312Habbaþ folgoþa

page 14

313cyst mid cyninge.
314Him þæt Crist forgeaf, þæt hy motan his ætwiste eagum
315brucan simle singales, swegle gehyrste, weorðian
316waldend wide ond side, ond mid hyra fiþrum frean
317ælmihtges onsyne weardiað , ecan dryhtnes, ond
318ymb þeodenstol þringað georne hwylc hyra nehst mæge ussum
319nergende flihte lacan friðgeardum in.
320Lofiað leoflicne ond in leohte him þa word cweþað, ond
321wuldriað æþelne ordfruman ealra gesceafta: Halig
322eart þu, halig, heahengla brego, soð sigores frea,
323simle þu bist halig, dryhtna dryhten.
324A þin dom wunað eorðlic mid ældum in ælce tid wide
325geweorþad.
326þu eart weoroda god, forþon þu gefyldest foldan ond
327rodoras, wigendra hleo, wuldres þines, helm alwihta.
328Sie þe in heannessum ece hælo, ond in eorþan lof, beorht
329mid beornum.
330þu gebletsad leofa, þe in dryhtnes noman dugeþum cwome
331heanum to hroþre.
332þe in heahþum sie a butan ende ece herenis.
333Eala hwæt, þæt is wræclic wrixl in wera life, þætte
334moncynnes milde scyppend onfeng æt fæmnan flæsc
335unwemme, ond sio weres friga wiht ne cuþe, ne þurh sæd
336ne cwom sigores agend monnes ofer moldan.
337ac þæt wæs ma cræft þonne hit eorðbuend ealle cuþan
338þurh geryne, hu he, rodera þrim, heofona heahfrea,
339helpe gefremede monna cynne þurh his modor hrif.
340Ond swa forðgongende folca nergend his forgifnesse gumum to
341helpe

page 15

342dæleð dogra gehwam, dryhten weoroda.
343Forþon we hine domhwate dædum ond wordum hergen holdlice.
344þæt is healic ræd monna gehwylcum þe gemynd hafað, þæt
345he symle oftost ond inlocast ond geornlicost
346god weorþige.
347He him þære lisse lean forgildeð, se gehalgoda hælend
348sylfa, efne in þam eðle þær he ær ne cwom, in
349lifgendra londes wynne, þær he gesælig siþþan eardað,
350ealne widan feorh wunað butan ende.
351Amen.

parameters for this division: #chri_classification_1

page 15

352

II

    
353Nu ðu geornlice gæstgerynum, mon se mæra, modcræfte sec
354þurh sefan snyttro, þæt þu soð wite hu þæt
355geeode, þa se ælmihtiga acenned wearð þurh clænne had,
356siþþan he Marian, mægða weolman, mærre meowlan,
357mundheals geceas, þæt þær in hwitum hræglum gewerede
358englas ne oðeowdun, þa se æþeling cwom, beorn
359in Betlem.
360Bodan wæron gearwe þa þurh hleoþorcwide hyrdum cyðdon,
361sægdon soðne gefean, þætte sunu wære in middangeard
362meotudes acenned, in Betleme.
363Hwæþre in bocum ne cwið þæt hy in hwitum þær hræglum
364oðywden in þa æþelan tid, swa hie eft dydon ða
365se brega mæra to Bethania, þeoden þrymfæst, his þegna
366gedryht gelaðade, leof weorud.
367Hy þæs lareowes on þam wildæge word ne gehyrwdon, hyra
368sincgiefan.
369Sona wæron gearwe, hæleð mid hlaford, to þære halgan
370byrg,

page 16

371þær him tacna fela tires brytta onwrah,
372wuldres helm, wordgerynum, ærþon up stige ancenned sunu,
373efenece bearn, agnum fæder, þæs ymb feowertig
374þe he of foldan ær from deaðe aras, dagena rimes.
375Hæfde þa gefylled, swa ær biforan sungon, witgena word
376geond woruld innan þurh his þrowinga.
377þegnas heredon, lufedun leofwendum lifes agend, fæder
378frumsceafta.
379He him fægre þæs leofum gesiþum lean æfter geaf, ond
380þæt word acwæð waldend engla, gefysed, frea mihtig,
381to fæder rice: Gefeoð ge on ferððe.
382Næfre ic from hweorfe, ac ic lufan symle læste wið eowic,
383ond eow meaht giefe ond mid wunige, awo to
384ealdre, þæt eow æfre ne bið þurh gife mine godes
385onsien.
386Farað nu geond ealne yrmenne grund, geond widwegas, weoredum
387cyðað, bodiað ond bremað beorhtne geleafan,
388ond fulwiað folc under roderum.
389Hweorfað to hæþnum , hergas breotaþ, fyllað ond
390feogað, feondscype dwæscað, sibbe sawað on sefan manna
391þurh meahta sped.
392Ic eow mid wunige, forð on frofre, ond eow friðe healde
393strengðu staþolfæstre on stowa gehware.
394ða wearð semninga sweg on lyfte hlud gehyred.
395Heofonengla þreat, weorud wlitescyne, wuldres aras, cwomun on
396corðre.
397Cyning ure gewat þurh þæs temples hrof þær hy to segun,
398þa þe leofes þa gen last weardedun on þam
399þingstede, þegnas gecorene.

page 17

400Gesegon hi on heahþu hlaford stigan, godbearn of grundum.
401Him wæs geomor sefa hat æt heortan, hyge murnende, þæs þe
402hi swa leofne leng ne mostun geseon under
403swegle.
404Song ahofun aras ufancunde, æþeling heredun , lofedun
405liffruman, leohte gefegun þe of þæs hælendes
406heafelan lixte.
407Gesegon hy ælbeorhte englas twegen fægre ymb þæt frumbearn
408frætwum blican, cyninga wuldor.
409Cleopedon of heahþu wordum wrætlicum ofer wera mengu
410beorhtan reorde: Hwæt bidað ge, Galilesce guman
411on hwearfte?
412Nu ge sweotule geseoð soðne dryhten on swegl faran; sigores
413agend wile up heonan eard gestigan, æþelinga
414ord, mid þas engla gedryht, ealra folca fruma, fæder
415eþelstoll.
416We mid þyslice þreate willað ofer heofona gehlidu hlaford
417fergan to þære beorhtan byrg mid þas bliðan
418gedryht , ealra sigebearna þæt seleste ond æþeleste,
419þe ge her on stariað ond in frofre geseoð frætwum
420blican.
421Wile eft swa þeah eorðan mægðe sylfa gesecan side herge,
422ond þonne gedeman dæda gehwylce þara ðe gefremedon
423folc under roderum.
424ða wæs wuldres weard wolcnum bifongen , heahengla cyning,
425ofer hrofas upp, haligra helm.
426Hyht wæs geniwad, blis in burgum, þurh þæs beornes cyme.
427Gesæt sigehremig on þa swiþran hand ece eadfruma agnum
428fæder.
429Gewitan him þa gongan to Hierusalem

page 18

430hæleð hygerofe, in þa
431halgan burg, geomormode, þonan hy god nyhst
432up stigende eagum segun, hyra wilgifan.
433þær wæs wopes hring, torne bitolden; wæs seo treowlufu hat
434æt heortan, hreðer innan weoll, beorn breostsefa.
435Bidon ealle þær þegnas þrymfulle þeodnes gehata in þære
436torhtan byrig tyn niht þa gen, swa him sylf
437bibead swegles agend, ærþon up stige ealles waldend on
438heofona gehyld.
439Hwite cwoman eorla eadgiefan englas togeanes.
440ðæt is wel cweden, swa gewritu secgað, þæt him albeorhte
441englas togeanes in þa halgan tid heapum cwoman,
442sigan on swegle.
443þa wæs symbla mæst geworden in wuldre.
444Wel þæt gedafenað þæt to þære blisse, beorhte gewerede,
445in þæs þeodnes burg þegnas cwoman, weorud wlitescyne.
446Gesegon wilcuman on heahsetle heofones waldend, folca
447feorhgiefan, frætwum ealles waldend middangeardes
448ond mægenþrymmes.
449Hafað nu se halga helle bireafod ealles þæs gafoles þe hi
450geardagum in þæt orlege unryhte swealg.
451Nu sind forcumene ond in cwicsusle gehynde ond gehæfte, in
452helle grund duguþum bidæled, deofla cempan.
453Ne meahtan wiþerbrogan wige spowan, wæpna wyrpum, siþþan
454wuldres cyning, heofonrices helm, hilde gefremede
455wiþ his ealdfeondum anes meahtum, þær he of hæfte
456ahlod huþa mæste

page 19

457of feonda byrig, folces
458unrim, þisne ilcan þreat þe ge her on stariað.
459Wile nu gesecan sawla nergend gæsta giefstol, godes agen
460bearn, æfter guðplegan.
461Nu ge geare cunnon hwæt se hlaford is se þisne here lædeð,
462nu ge fromlice freondum togeanes gongað glædmode.
463Geatu, ontynað.
464Wile in to eow ealles waldend, cyning on ceastre, corðre ne
465lytle, fyrnweorca fruma, folc gelædan in
466dreama dream, ðe he on deoflum genom þurh his sylfes
467sygor.
468Sib sceal gemæne englum ond ældum a forð heonan wesan
469wideferh.
470Wær is ætsomne godes ond monna, gæsthalig treow, lufu,
471lifes hyht, ond ealles leohtes gefea.
472Hwæt, we nu gehyrdan hu þæt hælubearn þurh his hydercyme
473hals eft forgeaf, gefreode ond gefreoþade
474folc under wolcnum, mære meotudes sunu, þæt nu monna
475gehwylc cwic þendan her wunað , geceosan mot swa
476helle hienþu swa heofones mærþu, swa þæt leohte leoht
477swa ða laþan niht, swa þrymmes þræce swa þystra
478wræce, swa mid dryhten dream swa mid deoflum hream, swa
479wite mid wraþum swa wuldor mid arum,
480swa lif swa deað, swa him leofre bið to gefremmanne, þenden
481flæsc ond gæst wuniað in worulde.
482Wuldor þæs age þrynysse þrym, þonc butan ende.
483ðæt is þæs wyrðe þætte werþeode secgen dryhtne þonc
484duguða gehwylcre þe us sið ond ær simle gefremede
485þurh monigfealdra mægna geryno.
486He us æt giefeð ond æhta sped, welan ofer widlond, ond
487weder liþe

page 20

488under swegles hleo.
489Sunne ond mona, æþelast tungla eallum scinað,
490heofoncondelle, hæleþum on eorðan.
491Dreoseð deaw ond ren, duguðe weccaþ to feorhnere fira
492cynne, iecað eorðwelan.
493þæs we ealles sculon secgan þonc ond lof þeodne ussum, ond
494huru þære hælo þe he us to hyhte forgeaf,
495ða he þa yrmpðu eft oncyrde æt his upstige þe we
496ær drugon, ond geþingade þeodbuendum wið fæder
497swæsne fæhþa mæste, cyning anboren.
498Cwide eft onhwearf saulum to sibbe, se þe ær sungen wæs
499þurh yrne hyge ældum to sorge: Ic þec ofer
500eorðan geworhte, on þære þu scealt yrmþum lifgan, wunian
501in gewinne ond wræce dreogan, feondum to
502hroþor fusleoð galan, ond to þære ilcan scealt eft
503geweorþan, wyrmum aweallen, þonan wites fyr of þære
504eorðan scealt eft gesecan.
505Hwæt, us þis se æþeling yðre gefremede þa he leomum
506onfeng ond lichoman, monnes magutudre.
507Siþþan meotodes sunu engla eþel up gestigan wolde, weoroda
508god, us se willa bicwom heanum to helpe
509on þa halgan tid.
510Bi þon giedd awræc Iob, swa he cuðe, herede helm wera,
511hælend lofede, ond mid siblufan sunu waldendes
512freonoman cende, ond hine fugel nemde, þone Iudeas
513ongietan ne meahtan in ðære godcundan gæstes strengðu.
514Wæs þæs fugles flyht feondum on eorþan dyrne ond degol,
515þam þe deorc gewit

page 21

516hæfdon on hreþre, heortan stænne.
517Noldan hi þa torhtan tacen oncnawan þe him beforan fremede
518freobearn godes, monig mislicu , geond middangeard.
519Swa se fæla fugel flyges cunnode; hwilum engla eard up
520gesohte, modig meahtum strang, þone maran ham,
521hwilum he to eorþan eft gestylde, þurh gæstes giefe
522grundsceat sohte, wende to worulde.
523Bi þon se witga song: He wæs upp hafen engla fæðmum in his
524þa miclan meahta spede, heah ond halig,
525ofer heofona þrym.
526Ne meahtan þa þæs fugles flyht gecnawan þe þæs upstiges
527ondsæc fremedon, ond þæt ne gelyfdon, þætte
528liffruma in monnes hiw ofer mægna þrym, halig from hrusan,
529ahafen wurde.
530ða us geweorðade se þas world gescop, godes gæstsunu, ond
531us giefe sealde, uppe mid englum ece staþelas,
532ond eac monigfealde modes snyttru seow ond sette geond
533sefan monna.
534Sumum wordlaþe wise sendeð on his modes gemynd þurh his
535muþes gæst, æðele ondgiet.
536Se mæg eal fela singan ond secgan þam bið snyttru cræft
537bifolen on ferðe
538Sum mæg fingrum wel hlude fore hæleþum hearpan stirgan,
539gleobeam gretan.
540Sum mæg godcunde reccan ryhte æ.
541Sum mæg ryne tungla secgan, side gesceaft.
542Sum mæg searolice wordcwide writan.
543Sumum wiges sped giefeð æt guþe, þonne gargetrum ofer
544scildhreadan sceotend sendað, flacor flangeweorc.
545Sum mæg fromlice

page 22

546ofer sealtne sæ sundwudu drifan, hreran
547holmþræce.
548Sum mæg heanne beam stælgne gestigan.
549Sum mæg styled sweord, wæpen gewyrcan.
550Sum con wonga bigong, wegas widgielle.
551Swa se waldend us, godbearn on grundum, his giefe bryttað.
552Nyle he ængum anum ealle gesyllan gæstes snyttru, þy læs
553him gielp sceþþe þurh his anes cræft ofer oþre forð.
554ðus god meahtig geofum unhneawum, cyning alwihta, cræftum
555weorðaþ eorþan tuddor; swylce eadgum blæd
556seleð on swegle, sibbe ræreþ ece to ealdre engla ond
557monna; swa he his weorc weorþað.
558Bi þon se witga cwæð þæt ahæfen wæren halge gimmas,
559hædre heofontungol, healice upp, sunne ond mona.
560Hwæt sindan þa gimmas swa scyne buton god sylfa?
561He is se soðfæsta sunnan leoma, englum ond eorðwarum
562æþele scima.
563Ofer middangeard mona lixeð , gæstlic tungol, swa seo
564godes circe þurh gesomninga soðes ond ryhtes beorhte bliceð.
565Swa hit on bocum cwiþ, siþþan of grundum godbearn astag,
566cyning clænra gehwæs, þa seo circe her æfyllendra
567eahtnysse bad under hæþenra hyrda gewealdum.
568þær ða synsceaðan soþes ne giemdon, gæstes þearfe, ac
569hi godes tempel bræcan ond bærndon, blodgyte
570worhtan, feodan ond fyldon.
571Hwæþre forð bicwom þurh gæstes giefe godes þegna
572blæd æfter upstige ecan dryhtnes.
573Bi þon Salomon song, sunu Dauiþes,

page 23

574giedda gearosnottor
575gæstgerynum, waldend werþeoda, ond þæt word
576acwæð: Cuð þæt geweorðeð, þætte cyning engla, meotud
577meahtum swið, munt gestylleð, gehleapeð hea dune,
578hyllas ond cnollas bewrið mid his wuldre, woruld alyseð,
579ealle eorðbuend, þurh þone æþelan styll.
580Wæs se forma hlyp þa he on fæmnan astag, mægeð unmæle,
581ond þær mennisc hiw onfeng butan firenum þæt
582to frofre gewearð eallum eorðwarum.
583Wæs se oþer stiell bearnes gebyrda, þa he in binne wæs in
584cildes hiw claþum bewunden, ealra þrymma þrym.
585Wæs se þridda hlyp, rodorcyninges ræs, þa he on rode
586astag, fæder, frofre gæst.
587Wæs se feorða stiell in byrgenne, þa he þone beam ofgeaf,
588foldærne fæst.
589Wæs se fifta hlyp þa he hellwarena heap forbygde in
590cwicsusle, cyning inne gebond, feonda foresprecan,
591fyrnum teagum, gromhydigne, þær he gen ligeð in
592carcerne clommum gefæstnad, synnum gesæled.
593Wæs se siexta hlyp, haliges hyhtplega, þa he to heofonum
594astag on his ealdcyððe.
595þa wæs engla þreat on þa halgan tid hleahtre bliþe wynnum
596geworden.
597Gesawan wuldres þrym, æþelinga ord, eðles neosan, beorhtra
598bolda.
599þa wearð burgwarum eadgum ece gefea æþelinges plega.
600þus her on grundum godes ece bearn ofer heahhleoþu hlypum
601stylde, modig æfter muntum.
602Swa we men sculon heortan gehygdum hlypum styllan of mægne in
603mægen, mærþum tilgan

page 24

604þæt we to þam hyhstan
605hrofe gestigan halgum weorcum, þær is hyht ond blis,
606geþungen þegnweorud.
607Is us þearf micel þæt we mid heortan hælo secen, þær we
608mid gæste georne gelyfað þæt þæt hælobearn
609heonan up stige mid usse lichoman, lifgende god.
610Forþon we a sculon idle lustas, synwunde forseon, ond þæs
611sellran gefeon.
612Habbað we us to frofre fæder on roderum ælmeahtigne.
613He his aras þonan, halig of heahðu, hider onsendeð, þa us
614gescildaþ wið sceþþendra eglum earhfarum,
615þi læs unholdan wunde gewyrcen, þonne wrohtbora in folc
616godes forð onsendeð of his brægdbogan biterne stræl.
617Forþon we fæste sculon wið þam færscyte symle wærlice
618wearde healdan, þy læs se attres ord in gebuge,
619biter bordgelac, under banlocan, feonda færsearo.
620þæt bið frecne wund, blatast benna.
621Utan us beorgan þa, þenden we on eorðan eard weardien ;
622utan us to fæder freoþa wilnian, biddan bearn
623godes ond þone bliðan gæst þæt he us gescilde wið
624sceaþan wæpnum, laþra lygesearwum, se us lif forgeaf,
625leomu, lic ond gæst.
626Si him lof symle þurh woruld worulda, wuldor on heofnum.
627Ne þearf him ondrædan deofla strælas ænig on eorðan ælda
628cynnes, gromra garfare, gif hine god scildeþ,
629duguða dryhten.
630Is þam dome neah þæt we gelice sceolon leanum hleotan,

page 25

631swa we widefeorh weorcum hlodun geond sidne grund.
632Us secgað bec hu æt ærestan eadmod astag in middangeard
633mægna goldhord, in fæmnan fæðm freobearn godes,
634halig of heahþu.
635Huru ic wene me ond eac ondræde dom ðy reþran ,
636ðonne eft cymeð engla þeoden, þe ic ne heold teala
637þæt me hælend min on bocum bibead.
638Ic þæs brogan sceal geseon synwræce, þæt þe ic soð
639talge, þær monig beoð on gemot læded fore onsyne
640eces deman.
641þonne C cwacað, gehyreð cyning mæðlan, rodera
642ryhtend, sprecan reþe word þam þe him ær in worulde
643wace hyrdon, þendan Y ond N yþast meahtan frofre
644findan.
645þær sceal forht monig on þam wongstede werig bidan hwæt
646him æfter dædum deman wille wraþra wita.
647Biþ se W scæcen eorþan frætwa.
648U wæs longe L flodum bilocen, lifwynna dæl, F on
649foldan.
650þonne frætwe sculon byrnan on bæle; blac rasetteð recen
651reada leg, reþe scriþeð geond woruld wide.
652Wongas hreosað, burgstede berstað.
653Brond bið on tyhte, æleð ealdgestreon unmurnlice, gæsta
654gifrast, þæt geo guman heoldan, þenden him
655on eorþan onmedla wæs.
656Forþon ic leofra gehwone læran wille þæt he ne agæle
657gæstes þearfe, ne on gylp geote, þenden god wille
658þæt he her in worulde wunian mote, somed siþian sawel
659in lice, in þam gæsthofe.
660Scyle gumena gehwylc

page 26

661on his geardagum georne biþencan þæt
662us milde bicwom meahta waldend æt ærestan
663þurh þæs engles word.
664Bið nu eorneste þonne eft cymeð, reðe ond ryhtwis.
665Rodor bið onhrered, ond þas miclan gemetu middangeardes
666beofiað þonne.
667Beorht cyning leanað þæs þe hy on eorþan eargum dædum
668lifdon leahtrum fa.
669þæs hi longe sculon ferðwerige onfon in fyrbaðe, wælmum
670biwrecene, wraþlic ondlean, þonne mægna cyning
671on gemot cymeð, þrymma mæste.
672þeodegsa bið hlud gehyred bi heofonwoman, cwaniendra cirm,
673cerge reotað fore onsyne eces deman, þa
674þe hyra weorcum wace truwiað.
675ðær biþ oðywed egsa mara þonne from frumgesceape
676gefrægen wurde æfre on eorðan.
677þær bið æghwylcum synwyrcendra on þa snudan tid leofra
678micle þonne eall þeos læne gesceaft, þær he
679hine sylfne on þam sigeþreate behydan mæge, þonne herga
680fruma, æþelinga ord, eallum demeð, leofum ge
681laðum, lean æfter ryhte, þeoda gehwylcre.
682Is us þearf micel þæt we gæstes wlite ær þam gryrebrogan
683on þas gæsnan tid georne biþencen.
684Nu is þon gelicost swa we on laguflode ofer cald wæter
685ceolum liðan geond sidne sæ, sundhengestum,
686flodwudu fergen.
687Is þæt frecne stream yða ofermæta þe we her on lacað
688geond þas wacan woruld, windge holmas ofer deop gelad.
689Wæs se drohtað strong

page 27

690ærþon we to londe geliden hæfdon
691ofer hreone hrycg.
692þa us help bicwom, þæt us to hælo hyþe gelædde, godes
693gæstsunu, ond us giefe sealde þæt we oncnawan
694magun ofer ceoles bord hwær we sælan sceolon sundhengestas,
695ealde yðmearas, ancrum fæste.
696Utan us to þære hyðe hyht staþelian, ða us gerymde rodera
697waldend, halge on heahþu, þa he heofonum astag.

parameters for this division: #chri_classification_2

page 27

698

III

    
699ðonne mid fere foldbuende se micla dæg meahtan dryhtnes æt
700midre niht mægne bihlæmeð, scire gesceafte,
701swa oft sceaða fæcne, þeof þristlice, þe on þystre
702fareð, on sweartre niht, sorglease hæleð semninga
703forfehð slæpe gebundne, eorlas ungearwe yfles
704genægeð.
705Swa on Syne beorg somod up cymeð mægenfolc micel, meotude
706getrywe, beorht ond bliþe.
707Him weorþeð blæd gifen.
708þonne from feowerum foldan sceatum, þam ytemestum eorþan
709rices, englas ælbeorhte on efen blawað byman on brehtme.
710Beofað middangeard, hruse under hæleþum.
711Hlydað tosomne, trume ond torhte, wið tungla gong, singað
712ond swinsiaþ suþan ond norþan, eastan ond
713westan, ofer ealle gesceaft.
714Weccað of deaðe dryhtgumena bearn, eall monna cynn, to
715meotudsceafte egeslic of þære ealdan moldan,
716hatað hy upp astandan sneome of slæpe þy fæstan.
717þær mon mæg sorgende folc gehyran hygegeomor, hearde
718gefysed, cearum cwiþende cwicra gewyrhtu,

page 28

719forhte afærde.
720þæt bið foretacna mæst þara þe ær oþþe sið æfre
721gewurde monnum oþywed, þær gemengde beoð onhælo gelac
722engla ond deofla, beorhtra ond blacra.
723Weorþeð bega cyme, hwitra ond sweartra, swa him is ham
724sceapen ungelice, englum ond deoflum.
725þonne semninga on Syne beorg suþaneastan sunnan leoma cymeð
726of scyppende scynan leohtor þonne hit men
727mægen modum ahycgan, beorhte blican, þonne bearn godes
728þurh heofona gehleodu hider oðyweð.
729Cymeð wundorlic Cristes onsyn, æþelcyninges wlite, eastan
730fram roderum, on sefan swete sinum folce,
731biter bealofullum, gebleod wundrum, eadgum ond earmum
732ungelice.
733he bið þam godum glædmod on gesihþe, wlitig, wynsumlic,
734weorude þam halgan, on gefean fæger, freond
735ond leoftæl, lufsum ond liþe leofum monnum to sceawianne
736þone scynan wlite, weðne mid willum, waldendes
737cyme, mægencyninges, þam þe him on mode ær wordum
738ond weorcum wel gecwemdun.
739He bið þam yflum egeslic ond grimlic to geseonne, synnegum
740monnum, þam þær mid firenum cumað, forð forworhte.
741þæt mæg wites to wearninga þam þe hafað wisne geþoht,
742þæt se him eallunga owiht ne ondrædeð, se for
743ðære onsyne egsan ne weorþeð forht on ferðe, þonne he
744frean gesihð ealra gesceafta ondweardne faran
745mid mægenwundrum mongum to þinge, ond him on healfa
746gehwone heofonengla þreat

page 29

747ymbutan farað, ælbeorhtra
748scolu, hergas haligra, heapum geneahhe.
749Dyneð deop gesceaft, ond fore dryhtne færeð wælmfyra mæst
750ofer widne grund.
751Hlemmeð hata leg, heofonas berstað, trume ond torhte, tungol
752ofhreosað.
753ðonne weorþeð sunne sweart gewended on blodes hiw, seo ðe
754beorhte scan ofer ærworuld ælda bearnum;
755mona þæt sylfe, þe ær moncynne nihtes lyhte, niþer
756gehreoseð ond steorran swa some stredað of heofone,
757þurh ða strongan lyft stormum abeatne.
758Wile ælmihtig mid his engla gedryht, mægencyninga meotod, on
759gemot cuman, þrymfæst þeoden.
760Bið þær his þegna eac hreþeadig heap.
761Halge sawle mid hyra frean farað, þonne folca weard þurh
762egsan þrea eorðan mægðe sylfa geseceð.
763Weorþeð geond sidne grund hlud gehyred heofonbyman stefn,
764ond on seofon healfa swogað windas, blawað
765brecende bearhtma mæste, weccað ond woniað woruld mid
766storme, fyllað mid fere foldan gesceafte.
767ðonne heard gebrec, hlud, unmæte, swar ond swiðlic,
768swegdynna mæst, ældum egeslic, eawed weorþeð.
769þær mægen werge monna cynnes wornum hweorfað on widne leg,
770þa þær cwice meteð cwelmende fyr, sume up,
771sume niþer, ældes fulle.
772þonne bið untweo þæt þær Adames cyn, cearena full,
773cwiþeð gesargad , nales fore lytlum, leode geomre,
774ac fore þam mæstan mægenearfeþum,

page 30

775ðonne eall þreo on
776efen nimeð won fyres wælm wide tosomne, se
777swearta lig, sæs mid hyra fiscum, eorþan mid hire beorgum,
778ond upheofon torhtne mid his tunglum.
779Teonleg somod þryþum bærneð þreo eal on an grimme
780togædre.
781Grornað gesargad eal middangeard on þa mæran tid.
782Swa se gifra gæst grundas geondseceð; hiþende leg
783heahgetimbro fylleð on foldwong fyres egsan, widmære
784blæst woruld mid ealle, hat, heorogifre.
785Hreosað geneahhe tobrocene burgweallas.
786Beorgas gemeltað ond heahcleofu, þa wið holme ær
787fæste wið flodum foldan sceldun , stið ond stæðfæst,
788staþelas wið wæge, wætre windendum.
789þonne wihta gehwylce, deora ond fugla, deaðleg nimeð,
790færeð æfter foldan fyrswearta leg, weallende wiga.
791Swa ær wæter fleowan, flodas afysde, þonne on fyrbaðe
792swelað sæfiscas; sundes getwæfde wægdeora gehwylc
793werig swelteð, byrneþ wæter swa weax.
794þær bið wundra ma þonne hit ænig on mode mæge aþencan,
795hu þæt gestun ond se storm ond seo stronge lyft
796brecað brade gesceaft.
797Beornas gretað, wepað wanende wergum stefnum, heane,
798hygegeomre, hreowum gedreahte.
799Seoþeð swearta leg synne on fordonum, ond goldfrætwe gleda
800forswelgað, eall ærgestreon eþelcyninga.
801ðær bið cirm ond cearu, ond cwicra gewin, gehreow ond hlud
802wop bi heofonwoman, earmlic ælda gedreag.
803þonan ænig ne mæg,

page 31

804firendædum fah, frið gewinnan,
805legbryne losian londes ower, ac þæt fyr nimeð þurh
806foldan gehwæt, græfeð grimlice, georne aseceð innan ond
807utan eorðan sceatas, oþþæt eall hafað ældes
808leoma woruldwidles wom wælme forbærned
809ðonne mihtig god on þone mæran beorg mid þy mæstan
810mægenþrymme cymeð, heofonengla cyning, halig scineð,
811wuldorlic ofer weredum, waldende god, ond hine ymbutan
812æþelduguð betast, halge herefeðan, hlutre
813blicað, eadig engla gedryht.
814Ingeþoncum forhte beofiað fore fæder egsan.
815Forþon nis ænig wundor hu him woruldmonna seo unclæne
816gecynd, cearum sorgende, hearde ondrede, ðonne
817sio halge gecynd, hwit ond heofonbeorht, heagengla mægen,
818for ðære onsyne beoð egsan afyrhte, bidað
819beofiende beorhte gesceafte dryhtnes domes.
820Daga egeslicast weorþeð in worulde, þonne wuldorcyning
821þurh þrym þreað þeoda gehwylce, hateð arisan
822reordberende of foldgrafum, folc anra gehwylc, cuman to
823gemote moncynnes gehwone.
824þonne eall hraðe Adames cynn onfehð flæsce, weorþeð
825foldræste eardes æt ende.
826Sceal þonne anra gehwylc fore Cristes cyme cwic arisan,
827leoðum onfon ond lichoman, edgeong wesan.
828Hafað eall on him þæs þe he on foldan in fyrndagum, godes
829oþþe gales, on his gæste gehlod, geara gongum,
830hafað ætgædre bu, lic ond sawle.
831Sceal on leoht cuman sinra weorca wlite ond worda gemynd

page 32

832ond
833heortan gehygd fore heofona cyning.
834ðonne biþ geyced ond geedniwad moncyn þurh meotud.
835Micel ariseð dryhtfolc to dome, siþþan deaþes bend
836toleseð liffruma .
837Lyft bið onbærned, hreosað heofonsteorran, hyþað wide
838gifre glede, gæstas hweorfað on ecne eard.
839Opene weorþað ofer middangeard monna dæde.
840Ne magun hord weras , heortan geþohtas, fore waldende
841wihte bemiþan.
842Ne sindon him dæda dyrne, ac þær bið dryhtne cuð on þam
843miclan dæge, hu monna gehwylc ær earnode eces
844lifes, ond eall ondweard þæt hi ær oþþe sið worhtun
845in worulde.
846Ne bið þær wiht forholen monna gehygda, ac se mæra dæg
847hreþerlocena hord, heortan geþohtas, ealle ætyweð.
848ær sceal geþencan gæstes þearfe, se þe gode mynteð
849bringan beorhtne wlite, þonne bryne costað, hat,
850heorugifre, hu gehealdne sind sawle wið synnum fore
851sigedeman.
852ðonne sio byman stefen ond se beorhta segn, ond þæt hate
853fyr ond seo hea duguð, ond se engla þrym ond
854se egsan þrea, ond se hearda dæg ond seo hea rod, ryht
855aræred rices to beacne, folcdryht wera biforan
856bonnað, sawla gehwylce þara þe sið oþþe ær on
857lichoman leoþum onfengen.
858ðonne weoroda mæst fore waldende, ece ond edgeong, ondweard
859gæð neode ond nyde, bi noman gehatne, berað
860breosta hord fore bearn godes, feores frætwe.
861Wile fæder eahtan

page 33

862hu gesunde suna sawle bringen of þam eðle
863þe hi on lifdon.
864ðonne beoð bealde þa þe beorhtne wlite meotude bringað.
865Bið hyra meaht ond gefea swiðe gesæliglic sawlum to gielde,
866wuldorlean weorca.
867Wel is þam þe motun on þa grimman tid gode lician.