Anonymous: Chad (2 655 words)

Text size: − / +

Display options

Display as: HTML / XML / original HC / raw XML

Show source and parameters: yes / no

Line numbers: on / off

Page breaks: on / off

Corpus contents

Sort by: author / title

For more sorting options, please use the search feature.


1B3.3.3

page 162


2

IN NATALE SANCTI CEADDE EPISCOPI & CONFESSORIS.

    
3Men þa leofestan, ic eow onginnu secgan be þam life þes
4halgan weres sancte Ceaddan þes biscopes,
5hu he dyde in þam biscopdome oððe er þam biscopdome.
6þeah we nenge þinga magen becuman to eallum þam megenum
7his weorca forþon þe in him swa swiðe nes
8þet he herinesse sohte fram mannum swa swiðe swa in him
9wes þet he eall his megen wolde mannum miðan.
10Ah þonne hweðere we eow reccað medmicle intingan of
11miclum megenum toþon þet us genihtsumien þa
12bisne & þa segene be þam arwyrðan feder.
13Se halga wer Ceadda erest wes gehadad in biscopdome fram
14Alwine se wes biscop in þere lundoniscan cestre.
15Norðhymbra þeoda rixiendum Oswie þam kyninge in þam
16selde þe his eftergengan hefdon in þam bolde
17þe is haten eoferwicceaster.
18ða com þeodorus se ercebiscop on breotone ealond.
19He wes onsended fram þam apostolican selde & mid þy he
20manegu ealond geondferde & ealle þing geendebyrde.
21He in gelumpenlicum stowum biscopas halgede & þa þe he
22unmedume gemette þes godes geleafan he þa
23gode gefultumiendum gerihte in þam þingum.
24He eac Ceaddan þone biscop erest swiðe þreade & segde
25þet he unrihtlice gehalgod were.
26He him Ceadda andswearede þere eadmodestan stefne & cweð,
27gif þu me on wite þet ic unrihtlice þone
28biscopdom onfenge ic þonne lustlice fram þere þegnunge
29gewitu forðon þe ic me nefre þes wyrðne wende.
30Ac ic for hersumnesse intingan geneded þone had underfeng.
31& mid þe swa he geherde þa eadmodnisse his andsware
32þa cweð he þet he nenge þinga þone biscopdom
33forletan sceolde ah he eft edneowunga his hadunga mid þy
34rihtgeleaffullan rihte gefylde.
35Wilfrid eac

page 164


36swilce of breotan ealonde wes onsend & he on
37galwalum wes gehadod & forðon he beforan
38þeodore cærde on cænt & he þer messepreostas & diaconos
39hadode oðþet se ercebiscop þider com.
40& þa he com to hrofeceastre þa wes Damianus se biscop
41forðfered & he þer gehadode godne wer se wes
42mid ciriclicum þeodscipum geseted & in lifes bilwetnisse
43þoncfulre þonne in woruldæhtum þes nama
44wes Putta.
45Se ealles tylgest romanisce þeawe song in godes circan
46þone song he geleornade æt þam iungrum þes
47eadigan Gregorius þes papan.
48& eft hit gelomp on þa tid þe Wulfhere wes cining fore
49mærcna megðum & Germanna his biscop wes dead
50þa bed he æt þeodore þam ercebiscope þet him & his
51ðeode were biscop sald.
52He him nalde neowne biscop hadian ac he bed æt Oswio þam
53cininge þet him were sald Ceadda se biscop
54Se þa git hefde stille lif in his mynstre þet wes
55gehaten in lestinga ege.
56& Wilferð wes þere cirican biscop in eoferwicceastre &
57nohte þon les ealra norðhymbra ah eac swilce
58pehta swa hwider swa se cining Oswi his rice mihte
59þennan.
60& þa wes þeaw þam ilcan arwyrþestan biscope Ceaddan
61þet he godspell geond stowe bodade ma gongende
62þonne ridende & he þa þeodorus heht hine þet he swa
63hwider swa him long weg stode & he þa swiðe
64higienda mid geornfulnisse & mid lufan þes

page 166


65arfullan gewinnes.
66Hine se ercebiscop mid his agene hond on horse ahof forðon
67þe he hine swiðe haligne wer gemette &
68he hine nedde þet he swa hwider on horse wegen were swa hit
69neodþearf were.
70& þa onfeng Ceadda mærcna þeode biscopdom samod on
71lindesfarena efter þere bisne ealdra federa & he
72teolede þet he þa þeode gehelde in micelre lifes
73gefremednisse.
74þam biscope Wulfhere se cining gesealde landes fiftig hida
75in þere stowe seo is gecweden æt bearwe
76& þet is in þere megðe lindesse þer nu git todege
77wuniað þa gesettan swaðe his lifes.
78He hefde eft biscopseld in þere stowe seo is gecweden
79licetfeld in þere he forðferde & bebyriged
80wes. þer nu git todege is þet seld efterfylgendra þere
81mægðæ biscopa.
82He warhte eac degulran eardungstowe in þere he synderlicor
83mid feawum þet wes mid seofenum oððe mid
84ehta broðrum swa oft swa he hine fram þam gewinne & þes
85wordes þegnungæ geemetgade þet he Ceadda
86þer him gebed & bec redde.
87He eac in þere ilcan megðe on twam gearum & on halfum gere
88þa wuldelicestan cirican arerde þa wes
89æt seo tid þam uplican dome stihtendum be þere sprec seo
90ciriclice domboc, Tid is stanas to settenne & to somnienne.
91þet wes gecweden be þam cwalme his lichaman þet he sceolde
92his

page 168


93þone halgan gast sendan of þisum eorðlican
94sældum to þam heofonlican getimbrum.
95Mittes þer monige broðore of þere gesomnunge þes
96arwurðestan biscopes of lichama atogene weron þa
97com his tid Ceaddan þet he sceolde faran of þysum
98middangearde to drihtne.
99ða gelomp hit sume dege þet he Ceadda wunade in þere
100foresegdan eardungstowe mid anum breþer þes
101gecignis wes Owine & þa oðre broðru to cirican gewitene
102weron fore sumum gelumpenlicum intingan.
103Se ilca Owine wes munuc micelre geearnunge & clenre ingehygde
104& he abad þet uplice edlean & he forlæt
105þisne middangeard & he wes meodum on eallum þingum &
106him swutulice drihten his digolnesse onwrah.
107He com mid Eþelðryden cwene of eastengla mægðæ & he wes
108ældost hire þegna & ealdormon hire heordes
109se mid þy waxendum þes geleafan getihhade þet he þas
110woruld forhogode.
111Ne dyde he þet naht slaulice ac he hine eallum middangeardas
112ehtum ongerede & forletenum eallum þam
113woroldþingum þe he hefde.
114He hine gegerede mid anfalde gegerelan & ber acse & eadusan
115him on honda & com to þam mynstre þes
116arwurðestan fæder Ceaddan.
117þet wes geciged læstinga æg ne com he to idelnesse to þam
118mynstre swa sume men doþ ac he tacnade þet he to gewinne

page 170


119in þet mynster eode þet he mid weorcum gecyðde.
120Cuðlice se ilca Owine mid þone biscop in þere foresegdan
121eardungstowe betwih oðrum broðrum wes hefd
122for his megenes arwurðnesse æste mitte se biscop Ceadda
123þerinne bec redde & he þerute warhte swa
124hwet swa hit gesegen wes þet hit þearf wes.
125Se mid þy þyslices hwethugu sume dege þerute warhte & se
126biscop wes ana in his gebedhuses stowe
127þer he bocredan & gebedum werc sealde þa geherde he feringa
128þesþe he efterþon segde þa swetestan
129stefne singendra & blissendra of heofonum to eorðan niðer
130astigan.
131þa stefne he erest geherde easten & suþan þet wes fram þes
132heofones heanisse & syððan sticcemelum
133him neolecan oðþet he becom ofer þone hrof þes
134gebedhuses in þam se biscop Ceadda wes þet he in
135gongende all gefylde & in ymbhwyrfte ymbsalde.
136& he þa ymbhydelice his mod fæstnade in þa þing þe he
137þer geherde & þa geherde he feringa swaswa agongnum
138halfre tide fyrst of þes ilcan gebedhuses hrofe
139þone ilcan blisse song upp astigan & þy
140wege þe he com to heofonum beon gecerredne mid
141unaseggendlicræ swetnisse.
142& mitte hit þa wunade on þere stowe swaswa tide fec swilce
143hit þunurrad were & he þa ymbhygdie mode
144spyrede hwet þet were.
145ða ontynde se biscop Ceadda þet

page 172


146egðyrl þes gebedhuses &
147hof his honda upp swaswa he foroft gewunade
148þet he dyde & sealde his bletsunge & bebead gif þer hwa
149ute were þet he þonne in to him eode.
150& þa eode he ricene in to him & þa cweð se biscop to him,
151fer þu ricene to cirican & gedo þu þet
152heo hider cuman þas ure seofen broðru & beo þu eac mid
153heom.
154Mittes heo þa swa comon þa manode he Ceadda heo erest þet
155hi lufan & megen & sibbe him betweonum
156& ealle geleafnisse heoldon mid ealre anrednesse & þet hi
157eac swylce þa gesettan þeodscipas & regolþeawas
158þa þe hi et him geleornadon & in him gesegen
159oððe in foregongendra fedora dedum oððe cwidum
160gemetun þet heo þet eall efestlice heoldon & fyligdon.
161syððan he him þa underþeodde & cyðde þone deg his
162forðfore þe þa iu him neh stod.
163He cweð, se leofwynda cuma se gewunade þet he þa ure
164broðra neosade he nu todeg wes geeadmodad þet
165he me walde of þissere worulda gecigen.
166Cerrað ge forþon to cirican & secgað urum broðrum þet
167heo minne endedeg drihtne mid benum ætfestun
168& þet hi eac swilce gemynen þet hi heora utgong
169forecumen. þes tid is uncuð mid godum weorcum &
170mid weacenum & mid gebedum.
171& mittes he þas sprec & manegu þisum gelic hi þa
172onfengon his bletsunge þa hi swiðe unrote ut eodon
173ða cerde se an se þone heofonlicon song geherde & þenede

page 174


174hine on þa eorðan & cweð, Feder, is
175me alyfed þet ic þe mote ohtes fregnan?
176þa cweð he Cedda, fregn þes þe þu wille.
177þa cweð he to þam biscope, Ic þe halsie þet þu me secge
178hwet wes se blissendra song þe ic geherde
179of heofonum cuman ofer þis gebædhus & efter tide fece he
180wes gecerred to heofonum.
181ða answarude se biscop Ceadda him & cweð, Gif þu songes
182stefne geherdest & heofonlicne þreat geherdest
183cuman ofer þis gebedhus ic þe þonne bebeodu on
184drihtnes naman þet þu hit nenegum men ne asecge
185er minre forðfore.
186Cuðlice ic þe secge þet hit weron engla gastas þa comon
187me gecigan to þam heofonlican rice þa ic
188a lufade & þes edleanes to him wilnade & heo me gehehton
189þet heo nu æfter seofon dagum hider gecerde
190weron & me mid him geleadan wolden.
191þet eallswa hit mid wordum gecweden wes swa hit wes mid
192weorcum gefylled.
193& he þa ricene mid lichaman ece wes gehrinen & þa þy
194seofoðan dege swaswa him gehaten wes efter
195þere onfongnisse þes drihtenlican lichaman & his blodes seo
196halige sawul wes onlesedu of þam carcerne
197þes lichaman & hio wes gelededu swa hit riht is to
198gelefenne mid engla þreatum to þam ecan gefean.
199Nes þet naht wunderlic þet he þone deaþes deg swa unforht
200abad forþon þe hit nes deaðes

page 176


201deg ac his his STANDS FOR hit wes tylig drihtnes blisse
202deg þone he swa bliðe ymbhygdelice abad þet wes in
203monegum forhæfdnisse & in eadmodnisse & in gebedu lare
204& on wilsumre þearfednisse & in manegum megena geearnungum.
205& ealles swiþest he wes in eallum his weorcum godes lufan
206gemyndig & his þera nehstena.
207Swa hit sum broðor segde þone he in gewritum lerde & he
208wes in his mynstere & in his laredome gelered
209þes nama wes Trumberht.
210He segde, gif þet gelumpe þet se biscop Ceadda his bec redde
211oððe hwet swilces dyde gif þes windes
212bled mare aras þonne hit gewunelic were he þonne ricene
213gecigde drihtnes mildheortnesse & bed
214þet manncynne gemiltsade.
215Gif þonne strengra se wind astod he þonne betynedre þere
216bec, forðleat in his anseone & geornlicor þam gebede gefalh.
217& gif þonne git se storm wes strengra oððe yste þeosne
218middangeard bregdon & þunurrade & lægetas on
219eorðan & lyftas þreadon he þonne ricene com to
220cirican & þer ymbhygdelicor gebeodum & salmsongum
221feste mode emetgade oðþet þes lyftes smyltnes cerde.
222& mittes hine fregnaden his gingran forhwon he þet dyde
223ða andwyrde he him & cweð, Ac ne leornaden
224ge þet drihten leoðrað of heofone & se hesta seleð his
225stefne he sendeð his strelas & he hio tostenceð,
226he gemonigfaldað

page 178


227legeto & he heo gedrefeð?
228Drihten onstyreð lyftas & awecceð windas.
229He sceotað legeto & he leoðrað of heofone þet he þa
230eorðlican mod awecce hine to ondredenne & þet
231he heora heortan gecige in þa gemynd þes toweardan domes &
232þet he heora oferhygd tostence & heora
233bældu gedrefe & heora gemynd gelede to þere
234beofugendlican tide þonne he bið toweard to demene
235cwice & deade heofones & eorðan beornendum & in micelre
236mihte & megenþrymme.
237Forðon us gedafenað, cweð se biscop Ceadda, þet we his
238monunge þere heofonlican andswarien mid gedefe
239ege & lufan þet swa oft swa drihten on lyfte his handa
240onstyrie swaswa he beotige us to slenne
241& þonne hweðere þonne gyt ne slæð.
242bidden we sona ymbhygdilice his mildheortnisse þet we
243toslegenum ure heortena digolnessum & geclensade
244ure uncysta scamum þet we geearnien þet we nefre
245seon slegene in þam ecan wite.
246Hit gelomp be þere forðfore þes foresegdan biscopes þet
247com to hys gemynde onwrignesse þet word þes
248arwurðestan fæder Egberhtes se geara mid THE WORD mid
249ADDED BY THE EDITOR
þone ilcan Ceaddan iungne & hio begen
250ginge on scotta ealonde syndrig munuclif hæfdon.
251& hi þoncfulle weron in gebedum & in forhefednisse & in
252leornunge godcundra gewrita.
253Ac efterþon þe he wes gecerred on his æþel se oðer

page 180


254elþeodig for drihtnes lufan þurhwunade oð his
255lifes ende.
256Mittes him to com of breotene ealonde æfter longe tide mid
257neosunge gefe se halgesta wer & se þoncfullista
258þes nama wes Hygbald se wes abbud in þere megðe
259lindesse & þa dydon hi swa hit halgum gedafnade
260sprecon be þam life þera erran hæhfædera.
261& hio gefegun heora somnunge.
262heo comon to þere gemyndæ þes arwurðestan biscopes Ceaddan.
263ða cweð sanctus ægberht, Ic wat enne man in þisum ealonde
264mittes se halga wer Ceadda se biscop ferde
265of þisum middangearde þe he geseh his broðor saule
266mid micle engla werode niðer astigan of heofone
267& genam mid hine his saule & to þam heofonlican rice
268eft gecerde.
269ðonne hweðere us þet wunað uncuð hweðer he hit be him
270seolfum segde hweðer þe be oðrum men hwylcum
271ac þonne hweðere þet ne meg uncuð beon þet swa swiðe
272halig wer segde.
273Sancte Ceadda forðferda in þam dege sexta nonas martis .
274& he wes erest bebyrged be sancta Marian cirican ac
275efterþon þer mon getimbrade cirican & gehalgode
276þam eadigestan þera apostole ealdre sancte Petre.
277In gehweðre þera stowa gelomlico helo & wundra beoð
278gewrohte to cuðnesse his megena.
279Hit gelomp þet sum woda se eall þet lond dwoligende
280geondearn þet he on efenne þider becom swa þa nyston oððe

page 182


281ne gemdon þe þere stowe heordas weron & he
282þer ealle niht gereste & on margene mid gehelde
283andgitte ut eode.
284& he cudde eallum þam mannum wundrigendum hwet him þer
285drihten to helo forgifen hefde.
286Seo stow þere byrgene wes treowene þruh & heo wes gewarht
287ufan on huses gelicnesse.
288& þer stondeþ wigbed be þere þruh þet hafeð þyrel on
289þam wage þurh þet gewuniað þa men þe þa stowe
290secað & tocumað þet hio heora hand þerin sendað & del
291þes dustes þanon genemað.
292& mittes hit mon in weter sendað & seleð untruman horsum
293oððe nutenum oððe mannum to byrgenne þonne
294sona seo uneþnis þere untrumnesse intingan onweg gewitað
295& þere helo gefea him tocerreð.
296In þere stowe þeodorus gehadode Wynferð, godne wer &
297gemetfestne swa his forgengan mercna megða,
298on middelengla, on lindesfarena, biscophades þegnunge
299forewes in eallum þam þingum Wulfere þa git
300wes ofer & rices anwald hæfde.
301Se Wynferð wes of preosthade þes biscopes þe he
302æfterfylgede & he diacones þegnunge under him bræc
303naht fea tide.
304Genihtsumien us nu, men þa leofestan, þas þe us segd earun
305be þam arwurðan biscope sancte Ceaddan
306& þeah þe us medmicelo of micclum beon gesegde þonne
307hweðere beon we gewisse his lifes & his drohtunge
308gemyndig, hu he dyde ær þes biscophades onfongnisse

page 184


309ge in þam biscophade.
310Eale, þet wes eadig wær in þam ne wes enig inwit ne he
311nenigne fordemde ne he nenigne gehende ne
312he nanegum men yfel for yfele gealt ac he wið eallum
313earfodnissum & teonum nam geþyldu.
314& mittes he wes heh biscop on orleahtre & swilce þeah þe he
315fram untrumum & unwisum preostum were
316gedered na geseah hine mon efre forðon eorne ne mid
317hatheortnesse onstyredne ne nenig man hine geseah
318swiðe hlahendne ne nenig man hine geseah swiðe grorniende.
319ac he a an & þet ilce sume gemete heofonlice blisse ber on
320his onseone.
321nes nefre in his muðe nympðe crist nympðe mildheortnis.
322Bidden we nu men þa untodeledlican þrinnesse þet we mid
323þam benum þes halgestan weres sancte Ceaddan
324seon gefultumade þet we geearnian þet we magen
325becuman to þam geferscipe haligra biscopa &
326eadigra gasta forgifendum urum drihtne helendum criste se
327leofað & rixað mid þam feder & mid þam haligan
328gasta in eallre worulda woruld, Amen.